Karadeniz ve Marmara Denizi, yılın büyük bir bölümünde koyu mavi ve siyaha yakın tonlara sahipken, mevsim geçişleriyle birlikte çarpıcı bir renk dönüşümüne ev sahipliği yapıyor. NASA'nın paylaştığı verilere göre, her yıl ilkbaharın son günlerinde ve yaz aylarının başında gözlemlenen bu doğa olayı, İstanbul Boğazı ve çevresinde görsel bir şölen oluşturuyor. Uzaydan net bir şekilde seçilebilen bu turkuaz akıntılar, deniz ekosistemindeki biyolojik hareketliliğin en somut göstergesi olarak nitelendiriliyor.
PACE uydusu yüksek hassasiyetle kaydetti
NASA'nın 8 Şubat 2024 tarihinde uzay yolculuğuna başlayan gelişmiş uydusu PACE (Plankton, Aerosol, Bulut, Okyanus Ekosistemi), bünyesinde barındırdığı OCI (Okyanus Rengi Enstrümanı) adlı cihazla 22 Haziran 2026'da Karadeniz'deki renk değişimini yüksek çözünürlükte görüntülemeyi başardı. Elde edilen verilerde, denizin geniş bir bölümünün açık mavi ve parlak turkuaz tonlarına büründüğü açıkça görüldü. Bilim insanları, bu göz alıcı renk değişimine "kokkolitofor" (coccolithophore) adı verilen mikroskobik fitoplanktonların milyarlarca çoğalmasının neden olduğunu belirtiyor. Kalsiyum karbonat plakalarla kaplı olan bu canlılar, üzerlerine düşen güneş ışığını güçlü bir şekilde yansıtarak deniz yüzeyine süt mavisini andıran turkuaz bir görünüm kazandırıyor. Yılın diğer dönemlerinde ise silika kabuklu diyatomların baskın hale gelmesi, suların yeniden koyu tonlara dönmesine yol açıyor.
Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan İstanbul Boğazı pozu
Bu büyüleyici dönüşüm yalnızca uydularla değil, insanlı uzay görevleriyle de kayıt altına alındı. 27 Mayıs 2026 tarihinde Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) görev yapan Expedition 74 ekibinden bir astronot, İstanbul Boğazı'nı tam tepeden fotoğrafladı. Çekilen bu eşsiz karede, Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru uzanan büyüleyici fitoplankton hareketleri ve kıvrımlı akıntı desenleri tüm detaylarıyla seçilebiliyor. NASA yetkilileri, yaklaşık bir ay arayla kaydedilen bu iki farklı uzay görüntüsünün, bölgedeki mevsimsel deniz hareketlerini ve ekosistemin doğal döngüsünü anlamak açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Deniz ekosistemi ve atmosfer için hayati önem taşıyor
Uzmanlar, çıplak gözle dahi fark edilebilen ve daha önce dron kameralarına da yansıyan bu renk şöleninin sadece görsel bir güzellik sunmadığına, aynı zamanda gezegenin sağlığı için kritik bir rol oynadığına dikkat çekiyor. Deniz besin chain'inin (zincirinin) en temel basamağını oluşturan fitoplanktonlar, deniz canlılarının hayatta kalmasını sağlarken, küresel ısınmaya karşı da devasa bir kalkan görevi görüyor. Bu mikroskobik canlılar, fotosentez yoluyla atmosferdeki karbonun tutulmasında ve dünyaya oksijen sağlanmasında hayati bir sorumluluk üstleniyor.
