Bilim insanları, Ay’ın çekirdeğinin zamanla soğumasıyla birlikte uydunun giderek büzüştüğünü ve bu sürecin yüzeyde ciddi kırılmalara yol açtığını ortaya koydu. Araştırmaya göre Ay’ın küçülmesi, şiddetli sığ Ay depremlerini tetikleyebilecek fay hareketlerine neden oluyor.
The Planetary Science Journal’da yayımlanan araştırma, Ay’ın iç kesimlerinin soğumasıyla yüzey kabuğunun da büzüldüğünü ve bunun sonucunda bindirme faylarının oluştuğunu gösteriyor.
Güney Kutbu’ndaki faylar dikkat çekiyor
Araştırmaya göre büzülmeden en fazla etkilenen bölgelerden biri Ay’ın Güney Kutbu. Uydunun yüzeyindeki kırılmaların, güçlü sarsıntılara neden olabilecek fay hareketlerini beraberinde getirebileceği belirtiliyor.
Ulusal Hava ve Uzay Müzesi Dünya ve Gezegen Çalışmaları Merkezi’nden kıdemli bilim insanı Thomas R. Watters, yaptıkları modellemelerin güney kutup bölgesinde güçlü sarsıntılar üretebilecek sığ Ay depremlerinin mevcut faylardaki hareketlerden veya yeni bindirme faylarının oluşumundan kaynaklanabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Artemis III görevi için risk oluşturabilir
Ay’ın güney kutup bölgesinin yaklaşık 50 yıl önce güçlü sarsıntılardan birine sahne olduğu belirtilirken, bölgedeki jeolojik hareketliliğin NASA’nın Artemis III görevi ve gelecekte kurulması planlanan kalıcı insan üsleri açısından risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, Ay yüzeyinin sanılandan daha kırılgan olabileceğine dikkat çekerek gelecekte kurulacak üslerin konumlandırılmasında aktif sismik fayların dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Depremler heyelanları tetikleyebilir
Maryland Üniversitesi Öğretim Üyesi Nicholas Schmerr ise Ay yüzeyinin sarsıntılara karşı oldukça hassas olduğunu vurguladı. Milyarlarca yıl boyunca asteroit ve kuyruklu yıldız çarpmalarına maruz kalan yüzeyin gevşek toz ve çakıldan oluşan bir tabakayla kaplı olduğunu belirten Schmerr, sığ depremlerin heyelan ve göçüklere yol açabileceği uyarısında bulundu.
