ABD’nin Alaska eyaletinde meydana gelen dev bir heyelanın tetiklediği tsunami, bilim insanlarını şaşkına çevirdi. Olay sırasında oluşan dalganın, Tracy Arm fiyordu duvarlarında suyu yaklaşık 480 metre yüksekliğe kadar taşıdığı tespit edildi.
Heyelan buzul çöküşünü tetikledi
10 Ağustos 2025’te meydana gelen olayda, dağ yamacından kopan milyonlarca metreküplük kaya kütlesi doğrudan bir buzulun kenarına çarptı. Çarpmanın etkisiyle hem buz hem de deniz suyu yer değiştirerek dev bir tsunami oluştu.
Bilim insanlarına göre bu çöküşün temel nedeni, uzun süredir devam eden buzul erimesi ve dağ yamaçlarının destek kaybı.
Tarihin en büyük ikinci tsunamisi
Hakemli bilimsel dergi Science’ta yayımlanan araştırmaya göre bu olay, şimdiye kadar kaydedilen en büyük ikinci tsunami olarak değerlendiriliyor. Olay sırasında bölgede kruvaziyer gemileri ve kano grupları bulunmasına rağmen büyük bir şans eseri can kaybı yaşanmadı.
“Uyarı vermeden gerçekleşti”
Araştırmacılar, olayın en dikkat çekici yönünün hiçbir ön belirti göstermeden aniden meydana gelmesi olduğunu vurguladı. Normalde büyük kaya çöküşleri önceden küçük hareketlerle sinyal verirken, bu olayda bu süreç yaşanmadı.
Uydu verileriyle yeniden analiz edildi
Uzak konumu nedeniyle doğrudan gözlemlenemeyen tsunami, uydu görüntüleri, sismik kayıtlar ve tanık ifadeleriyle yeniden modellenerek analiz edildi. Yeni nesil uydu sistemleri sayesinde dalganın hareketi detaylı şekilde yeniden oluşturuldu.
İklim değişikliği “mega tsunami” riskini artırıyor
Uzmanlar, küresel ısınma nedeniyle buzulların hızla erimesinin Alaska, Grönland, Norveç ve Kanada gibi bölgelerde daha büyük heyelan ve tsunami risklerini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Bilim insanları, uydu tabanlı izleme sistemlerinin güçlendirilmesi ve risk haritalarının güncellenmesi gerektiğini vurguluyor.
Turizm ve ulaşımda etkiler başladı
Olayın ardından bazı kruvaziyer şirketlerinin Alaska rotalarını değiştirmeye başladığı belirtilirken, uzmanlar kıyı bölgelerinde yaşayan toplulukların bu tür doğal risklere karşı daha dikkatli olması gerektiğini ifade ediyor.
