Marmara Denizi’nde pusula adıyla bilinen kahverengi denizanası ile ay denizanası olarak adlandırılan beyaz türün sayısı son üç yılda hızla arttı. Denizanaları özellikle Tekirdağ, İstanbul, Çanakkale ve Balıkesir kıyılarında daha sık görülürken, bazı bölgelerde sahile kadar ulaşarak tatilcileri zor durumda bırakıyor.
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi ve Su Ürünleri Yüksek Mühendisi Dr. Çetin Yağcılar, bu türlerin yaklaşık 10-15 yıl önce gemilerin denge için kullandığı balast sularıyla Marmara’ya taşındığını söyledi. Yağcılar’a göre denizanaları denizde uygun koşullar buldu ve son üç yılda belirgin biçimde çoğaldı.
Isınma, kirlilik ve aşırı avcılık etkili
Yağcılar, artışın başlıca nedenleri arasında iklim değişikliğiyle yükselen deniz suyu sıcaklığını, evsel ve endüstriyel atıkların taşıdığı azot ile fosfatı ve aşırı avcılığı gösterdi. Uskumru gibi denizanalarıyla beslenen etçil balıkların azalması, doğal dengeyi bozarak bu canlıların kontrolsüz çoğalmasını kolaylaştırıyor.
Temas halinde deniz suyuyla yıkayın
Denizanasıyla temas ciltte yanma, kızarıklık ve kaşıntıya yol açabiliyor; bazı kişilerde alerjik reaksiyon da gelişebiliyor. Yağcılar, ilk müdahalede temas eden bölgenin deniz suyuyla yıkanmasını ve ardından en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmasını önerdi.
Arıtma ve avcılık önlemleri öne çıkıyor
Yağcılar, etçil balıkların en az bir kez üreyebilecek boya ulaşmadan avlanmaması gerektiğini belirtti. Marmara’nın kapalı bir iç deniz olması nedeniyle evsel ve sanayi kaynaklı deşarjların sistemden uzaklaşamadığına dikkat çeken Yağcılar, fabrikalardaki arıtma tesislerinin güçlendirilmesi ve besin tuzlarının denize karışmasının önlenmesi gerektiğini söyledi.
Deniz suyu sıcaklığındaki küresel artışı yerel ölçekte durdurmak mümkün olmasa da avcılık baskısının azaltılması ve atıkların daha etkin arıtılması, denizanası nüfusunu besleyen iki önemli etkeni sınırlayabilir.
