NBA’de 11 sezon forma giyen Enes Kanter Freedom, ABD kadın basketbolunun en üst düzey organizasyonu WNBA’in oyuncu uygunluk kriterlerini hedef alan bir adım attı. Kanter, 7 Ağustos’ta sosyal medya üzerinden paylaştığı videoyla 2027 WNBA Draftı için aday olduğunu duyurdu. Girişimini yalnızca bir video ile sınırlamayan eski basketbolcu, WNBA yönetimine hitaben hazırladığı 6 Ağustos tarihli resmi başvuru mektubunu da 10 Ağustos'ta kamuoyuyla paylaştı.
Toplu iş sözleşmesindeki boşlukları hedef aldı
The Sporting News tarafından yayımlanan resmi başvuru belgesine göre Kanter, 22 yaşını doldurduğunu ve üniversite liginde (NCAA) oynama hakkının kalmadığını belirterek WNBA Toplu İş Sözleşmesi’nin draft uygunluğu maddelerine atıfta bulundu. Kanter, ligin mevcut düzenlemelerinde yer alan öz kimlik beyanı ve kapsayıcılık çerçevesini ekibiyle birlikte incelediklerini savundu.
WNBA Toplu İş Sözleşmesi’nin 13. Maddesi'nde "WNBA'de yalnızca kadın olan oyuncular mücadele edebilir" ifadesi yer alırken, 400 sayfayı aşkın metinde "kadın" tanımının ayrıntılı biyolojik veya genetik kriterlerle sınırlandırılmamış olması Kanter’in başvurusunun temel dayanağını oluşturdu. Kanter paylaşımlarında, "Eğer gereken tek şey kim olduğunuzu beyan etmekse, WNBA’de oynamak için gerekli tüm şartları karşılıyorum. Kadının, kadın olduğunu söyleyen herhangi biri olduğunu kabul ediyorsanız bu kurallar herkes için eşit uygulanmalıdır" ifadelerini kullandı.
Kanter’in ardından eski NBA oyuncularından Royce White da benzer bir gerekçeyle 2027 WNBA Draftı’na katılacağını duyurdu.
WNBA ve oyuncular birliğinden sert tepki
WNBA yönetimi, Kanter ve White'ın hamlelerinin ardından perşembe günü yaptığı resmi açıklamada, lig genel menajerleri ve kulüp başkanlarının katıldığı toplantı neticesinde "WNBA'i doğrudan etkileyen acil bir uygunluk meselesi bulunmadığını" bildirdi. Açıklamada, konunun başkalarını marjinalleştirmek ya da küçümsemek amacıyla kullanılması "kötü niyetli girişimler" olarak nitelendirilerek kınandı. WNBA Komiseri Cathy Engelbert ise oyuncu uygunluk kurallarının toplu iş sözleşmesine tabi olduğunu ve tek taraflı değiştirilemeyeceğini, sürecin lig değerleri doğrultusunda ele alınacağını kaydetti.
WNBA Oyuncular Birliği (WNBPA) de yazılı bir açıklama yayımlayarak nefret ve hedef göstermeleri reddettiklerini vurguladı; birliğin ve ligin "siyasi bir piyon" olarak kullanılmasına izin vermeyeceklerini ifade etti.
Tartışmanın fitili nasıl ateşlendi?
Söz konusu kriz, Indiana Fever oyuncusu Sophie Cunningham’ın ESPN’e verdiği demeçle alevlendi. Cunningham, kadın sporlarının biyolojik sınırlarla korunması gerektiğini savunarak kadın sporcuların biyolojik erkeklere karşı mücadele etmek zorunda kalmaması gerektiğini dile getirmişti. Bu açıklamalar, ABD genelinde WNBA maçlarının oynandığı salonların önünde karşılıklı protestoların yapılmasına yol açmıştı.
Kanter ve White'ın başvuruları ABD kamuoyunda ve spor çevrelerinde geniş yankı uyandırırken, 18 Grand Slam şampiyonu eski tenisçi Martina Navratilova da kurallardaki muğlaklığın giderilmesi ve kadın sporları için net çerçeveler belirlenmesi gerektiğini savundu.
