Tip 2 diyabetin görülme yaşında dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. İngiltere'de 2011-2024 yılları arasındaki verileri inceleyen araştırmacılar, hastalığa ilişkin yeni tanıların özellikle 40 yaş altındaki kadınlarda daha hızlı arttığını belirledi.
Imperial College London araştırmacıları, İngiltere Ulusal Diyabet Denetimi kapsamında toplanan verileri analiz etti. The Lancet Regional Health – Europe dergisinde yayımlanan araştırmada, tip 2 diyabet görülme sıklığının 60-79 yaş grubunda gerilerken 40 yaş altındaki yetişkinlerde yükseldiği ortaya konuldu.
En belirgin artış genç kadınlarda
Araştırmada en dikkat çekici yükselişin 20'li yaşlarındaki beyaz, Asyalı ve siyahi kadınlar ile 30'lu yaşlarındaki beyaz kadınlarda görüldüğü tespit edildi.
Araştırmanın başyazarı ve Imperial College London Diyabet Klinik Doçenti Shivani Misra, erken yaşta başlayan tip 2 diyabet konusunda bugüne kadar yapılan tartışmaların çoğunlukla etnik azınlıklara odaklandığını belirtti. Misra, yeni bulguların hastalığın daha geniş bir nüfus kesiminde yaygınlaştığına işaret ettiğini söyledi.
Misra, "Bu etnik gruplar erken başlangıçlı tip 2 diyabetten orantısız biçimde etkilenirken, artık görülme sıklığının beyaz nüfusta da arttığını görüyoruz; bu da söz konusu halk sağlığı sorununun kuşak genelinde yaygınlaştığını gösteriyor" dedi.
Genç yaşta başlayan diyabet daha ağır seyredebilir
Alman Diyabet Derneği Sözcüsü ve endokrinolog Baptist Gallwitz, tip 2 diyabet vakalarının birçok ülkede yükseldiğini ifade etti. Gallwitz, Almanya'da da çocuklar ve gençler arasında tip 2 diyabet vakalarının arttığını belirtti.
Alman Diyabet Derneği'nin 2026 sağlık raporuna göre, Almanya'da 11-17 yaş grubundaki tip 2 diyabet vakaları 2014-2023 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,8 arttı.
Tip 2 diyabetin gelişiminde genetik yatkınlığın yanı sıra çeşitli faktörler rol oynayabiliyor. Hastalıkta vücudun ürettiği insülin miktarının azalması veya insülinin etkisinin zayıflaması sonucunda kan şekeri seviyeleri yükseliyor.
Genç yaşta ortaya çıkan tip 2 diyabetin daha ağır seyretme ihtimali de bulunuyor. Diabetes UK'den Helen Kirrane, "Her tip 2 diyabet tanısı ciddidir ancak gençlerde hastalık daha agresif olabilir, ağır komplikasyon riskini artırabilir ve yaşam süresini kısaltabilir" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, bu nedenle sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve obezitenin önlenmesinin tip 2 diyabetle mücadelede önemli olduğunu vurguluyor.
Kadınlarda tanı neden gecikebiliyor?
Viyana Tıp Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bölümü Başkanı Kautzky-Willer, kadınlarda bazı tip 2 diyabet vakalarının geç fark edilmesinde kullanılan test yöntemlerinin de etkili olabileceğini belirtti.
Diyabetin ilk değerlendirmesinde sıklıkla kullanılan açlık kan şekeri testi, kadınlarda bazı durumların gözden kaçmasına neden olabiliyor. Bunun nedenlerinden biri, kadınların açlık kan şekeri değerlerinin genel olarak erkeklere göre daha düşük olabilmesi. Ayrıca bu test yalnızca belirli bir andaki kan şekeri seviyesini gösterdiği için yemek sonrasında ortaya çıkan yükselmeleri tespit edemeyebiliyor.
Glikoz tolerans testi ise kan şekeri değişimlerinin daha ayrıntılı biçimde değerlendirilmesine yardımcı olabiliyor. Bu yöntemde yaklaşık iki saat boyunca belirli aralıklarla kan örnekleri alınıyor.
HbA1c testi de önemli bir gösterge
Bir diğer yöntem olan HbA1c testi, kişinin yaklaşık son iki-üç aylık dönemdeki ortalama kan şekeri seviyesine ilişkin bilgi sağlıyor. Ancak bu test, açlık kan şekeri ölçümüne kıyasla daha özel laboratuvar ekipmanı gerektirebiliyor ve maliyeti daha yüksek olabiliyor.
Uzmanlar özellikle prediyabet döneminin erken belirlenmesinin önemine dikkat çekiyor. Kan şekeri henüz diyabet sınırına ulaşmadan durum fark edildiğinde, bazı kişilerde beslenme ve yaşam tarzında yapılacak değişikliklerle hastalığın ilerlemesinin önüne geçilebiliyor.
