Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde geliştirilen ve risk altındaki bebeklerin vakit kaybetmeden tedavi ile rehabilitasyon programlarına yönlendirilmesini amaçlayan yeni bir bilimsel çalışma hayata geçiriliyor. ‘Serebral Palside Erken Öngörü: Yenidoğanda Biyobelirteç Keşfi ve Çok Modelli Yaklaşımlar’ isimli proje, TÜBİTAK 1001 Programı tarafından desteklenmeye değer görüldü. Bu çalışma, serebral palsi riskinin henüz yenidoğan dönemindeyken çok daha kesin ve hızlı bir biçimde tespit edilmesini sağlayarak, bebeklerin yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor.
Erken müdahale yaşam kalitesini doğrudan belirliyor
Serebral palsinin günümüz teknolojisine rağmen çocuklarda en sık karşılaşılan engellilik nedenlerinden biri olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Elif Acar Arslan, projenin erken tanı noktasında kritik bir eşik olduğunu ifade etti. Doç. Dr. Arslan, “Bebekler için ne kadar erken teşhis, o kadar kaliteli bir yaşam demek. Üniversitemizde gerçekleştirilecek bu araştırmada kan testleri, beyin görüntüleme yöntemleri, nörolojik değerlendirmeler ve yapay zekâ modellemelerini birlikte kullanarak risk altındaki bebeklerin daha erken tespit edilmesini hedefliyoruz. Çalışmamızın tedavi ve rehabilitasyonun erken dönemde başlatılmasına, çocuklarımızın yaşam kalitesinin artırılmasına ve geliştirilecek medikal tedaviler için güçlü bir bilgi kaynağı oluşturulmasına katkı sağlayacağını düşünüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Yapay zeka modelleriyle risk analizi yapılıyor
Proje kapsamında klinik veriler ile laboratuvar bulguları, ileri analiz yöntemleri kullanılarak birleştirilecek. Kan testleri, beyin görüntüleme teknikleri ve nörolojik değerlendirmeler, yapay zeka modellemeleriyle desteklenerek analiz edilecek. Bu çok yönlü yaklaşım sayesinde, serebral palsiye işaret eden erken risk göstergelerinin bilimsel yöntemlerle ortaya çıkarılması planlanıyor. Böylece, riskli durumdaki bebeklerin klinik süreçleri daha hassas bir şekilde takip edilebilecek.
Bilimsel boşluklar yeni yöntemlerle dolduruluyor
Sağlık bilimlerinde koruyucu yaklaşımlara ve erken tanıya büyük önem verdiklerini belirten Biruni Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adnan Yüksel, projenin literatürdeki önemli bir eksikliği giderebileceğini kaydetti. Prof. Dr. Yüksel, “Serebral palsi riskinin yenidoğan döneminde güvenilir biyobelirteçler ve çok modelli yaklaşımlarla ortaya konulmasını hedefleyen bu proje, erken tanı alanında önemli bir bilimsel boşluğu doldurabilecek nitelikte. Klinik değerlendirmelerin yapay zekâ destekli analizlerle güçlendirilmesi, gelecekte risk sınıflandırmasının daha hassas yapılmasına katkı sağlayabilir. Elde edilecek bilimsel verilerin, serebral palsinin erken öngörüsüne yönelik yeni araştırmalara da önemli bir altyapı oluşturacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
TÜBİTAK desteğiyle disiplinler arası çalışma güçleniyor
Projenin TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında kabul edilmesinin, araştırma kalitesini yükseltmek ve disiplinler arası bir çalışma kültürü oluşturmak adına büyük bir adım olduğunu belirten Prof. Dr. Yüksel, çalışmanın erken müdahale süreçlerine sunacağı katkıların altını çizdi. Bu destek, üniversitenin sağlık alanındaki bilimsel çalışmalarını toplumsal faydaya dönüştürme vizyonuyla da örtüşüyor. Proje, hem klinik hem de laboratuvar verilerinin birleştirilmesiyle, serebral palsi konusunda daha geniş kapsamlı bir bilgi havuzu oluşturmayı hedefliyor.
Uzman kadro araştırmalara aktif katılım sağlıyor
Projede danışman olarak Prof. Dr. Adnan Yüksel, Prof. Dr. Güzide Turanlı ve Prof. Dr. Memet Yusuf Çelik yer alıyor. Araştırma ekibinde ise Prof. Dr. Zeynep Hoşbay, Doç. Dr. Bilge Bayraktar, Dr. Ece Gültekin, Dr. Öğr. Üyesi Enver Çıracı, Dr. Öğr. Üyesi Gülsena Utku Umut, Dr. Öğr. Üyesi Ramin Rasi, Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Elgün ve Dr. Öğr. Üyesi Yunus Emre Akpınar görev yapıyor. Bu geniş uzman kadrosu, projenin farklı disiplinlerden gelen verileri birleştirerek serebral palsi riskini öngörme konusundaki başarısını artırmayı amaçlıyor. Çalışma, elde edilecek verilerin gelecekteki medikal tedaviler için güçlü bir temel oluşturması beklentisiyle yürütülüyor.
