Dünyada en çok tercih edilen zayıflama ve diyabet ilaçları arasında yer alan Ozempic ve Wegovy, ABD’de kapsamlı bir hukuk mücadelesinin merkezine yerleşti. Hastalar, ilaçların etken maddesi olan semaglutidin, ani ve çoğunlukla kalıcı görme kaybına yol açabilen nadir bir göz hastalığı olan NAION’u tetiklediğini öne sürüyor.
İlaçların üreticileri Novo Nordisk ve Eli Lilly ise söz konusu iddiaları reddediyor. Pennsylvania’daki federal mahkemede birleştirilen dava dosyasında şikâyet sayısının 4 bini aştığı belirtiliyor.
NAION nedir, görme kaybına nasıl yol açıyor?
Davaların merkezinde yer alan NAION (non-arteritik anterior iskemik optik nöropati), optik sinire giden kan akışının aniden kesilmesiyle ortaya çıkan ve halk arasında bir tür “göz felci” olarak tanımlanan bir hastalık olarak biliniyor.
Genellikle tek gözde ağrısız şekilde gelişen NAION, görme alanının alt bölümünde kayba ve renk algısında zayıflamaya neden olabiliyor. ABD’de her yıl yaklaşık 6 bin kişide görüldüğü belirtilen hastalıkta, vakaların yaklaşık yüzde 20’sinde kısmi iyileşme sağlanabildiği aktarılıyor.
Hastalığı geçiren kişilerde beş yıl içerisinde diğer gözün de etkilenme riski bulunuyor.
Araştırmalar semaglutid ve NAION riskine dikkat çekiyor
JAMA Ophthalmology dergisinde yayımlanan ve 37 milyon yetişkinin verilerine dayanan bir araştırmada, semaglutid kullanımının NAION riskiyle bağlantılı olduğu öne sürüldü.
Araştırmanın sonuçlarına göre semaglutid kullanan tip 2 diyabet hastalarında NAION riskinin dört kat, ilacı yalnızca kilo verme amacıyla kullananlarda ise yedi kat arttığı belirtildi.
Danimarka İlaç Ajansı tarafından yapılan araştırmaların da benzer risklere işaret ettiği aktarılırken, İngiltere’nin ilaç güvenliği otoritesi MHRA’nın ürün bilgilerine uyarı eklenmesine karar verdiği belirtildi.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) veri tabanına binlerce yan etki bildirimi ulaşmasına rağmen, kurum tarafından henüz resmi bir etiket uyarısı zorunluluğu getirilmedi.
Novo Nordisk ve Eli Lilly iddiaları reddediyor
İlaç üreticileri Novo Nordisk ve Eli Lilly, davalarda öne sürülen suçlamaları kabul etmiyor. Şirketler, kendi klinik deneylerinde semaglutid kullanımı ile NAION arasında doğrudan bir nedensellik bağı tespit etmediklerini savunuyor.
Firmalar, devam eden hukuki süreci takip edeceklerini belirtirken, önümüzdeki dönemde gerçekleştirilecek bilirkişi incelemeleri ve ilk kapsamlı duruşmaların sonuçları davaların seyri açısından önem taşıyor.
ABD’deki hukuk sürecinin sonuçları, dünya genelinde milyonlarca kişi tarafından kullanılan Ozempic ve Wegovy gibi semaglutid içeren ilaçların gelecekteki kullanımına ilişkin tartışmalar açısından da yakından takip ediliyor.
