ABD’li bilim insanları, 200 yıldır uygulanan aşı tasarımına radikal bir yenilik getirerek burun spreyi şeklinde tek dozluk bir “evrensel aşı” geliştirdi. Araştırmacılara göre bu aşı, sadece grip, Covid-19 veya nezleye değil; neredeyse tüm virüslere, birçok bakteriye ve hatta alerjenlere karşı koruyucu etki sağlayabiliyor.
Standford Üniversitesi ekibi, aşıyı hayvanlar üzerinde test etti. Burun spreyi olarak uygulanan aşının akciğerlerdeki makrofaj adı verilen beyaz kan hücrelerini “alarm” durumuna geçirdiği ve bağışıklık sistemini hangi enfeksiyon girerse girsin hazır hale getirdiği tespit edildi. Deneylerde etkinin yaklaşık üç ay sürdüğü gözlendi.
Araştırmacılar, aşının Staphylococcus aureus ve Acinetobacter baumannii gibi bakteri türlerine karşı da koruyucu etkisi olduğunu belirtiyor. Ayrıca bağışıklık sistemini tetikleme biçimi sayesinde alerjik astımı tetikleyen ev tozu akarı gibi alerjenlere karşı tepkinin azaldığı gözlemlendi.
Uzman görüşü: Oxford Üniversitesi’nden Prof. Daniela Ferreira, araştırmanın “gerçekten heyecan verici” olduğunu ve insan çalışmalarıyla doğrulanması halinde yaygın solunum yolu enfeksiyonlarından korunma yöntemini değiştirebileceğini vurguladı.
Ancak bilim insanları, henüz insanlarda aynı etkinin sağlanıp sağlanamayacağını ve bağışıklık sisteminin ne kadar süreyle alarm durumunda kalacağını bilmediğini belirtiyor. Ayrıca aşının sürekli “yüksek alarm” durumuna sokulmasının olası yan etkileri konusunda dikkatli olunması gerektiği ifade ediliyor.
Araştırma ekibi, bu aşının mevcut aşıların yerine geçmek yerine tamamlayıcı nitelikte olacağını ve özellikle yeni virüslere karşı zaman kazandırabileceğini söylüyor.
