Bilim insanları, insanların bir işe odaklanma süresinin son 20 yılda ciddi biçimde azaldığını ortaya koydu. Uzmanlara göre 2000’li yılların başında ortalama 2,5 dakika olan dikkat süresi, günümüzde yaklaşık 40 saniyeye kadar düştü.
National Geographic’te yayımlanan haberde, bu düşüşün başlıca nedenleri arasında sık gelen bildirimler, sürekli mesajlaşma, sosyal medya kullanımı ve çoklu görev alışkanlıkları gösterildi. Uzmanlar, dikkat dağınıklığının stres seviyesini artırdığını, hata oranlarını yükselttiğini ve verimliliği düşürdüğünü vurguladı.
Kaliforniya Üniversitesi’nden bilişsel bilimci Gloria Mark, dikkat süresinin insanların bir göreve ne kadar süre kesintisiz odaklandığını ölçerek belirlendiğini ifade etti. Mark, “2003’te yaptığımız çalışmalarda insanlar ortalama 2,5 dakika boyunca aynı işle meşgul oluyordu. Son araştırmalarımızda bu süre 40 saniyeye indi” dedi. Mark’a göre bu durum kalıcı bir zihinsel kayıp değil ve tersine çevrilebilir.
Sık görev değiştirmek hata oranını artırıyor
Uzmanlara göre asıl sorun, beynin sürekli görev değiştirmek zorunda kalması. Her yeni işe geçişte beynin yeniden uyum sağlaması gerektiğini belirten araştırmacılar, bunun zamanla zihinsel yorgunluğa yol açtığını ifade etti.
2024’te yapılan laboratuvar çalışmalarında çoklu görev yapan kişilerin hem daha yavaş çalıştığı hem de daha fazla hata yaptığı belirlendi. Miami Üniversitesi’nden psikolog Amishi Jha ise “çoklu görev” kavramının bilimsel olarak mümkün olmadığını söyleyerek, “Beynimiz bir el feneri gibi çalışır. Aynı anda yalnızca tek bir noktayı aydınlatabiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
Dikkat süresi nasıl geliştirilebilir?
Uzmanlar, dikkat süresinin yeniden güçlendirilebileceğini belirtiyor. Bunun için önerilen yöntemler arasında şunlar yer alıyor:
Bildirimlerin kapatılması
Sosyal medya kullanımının sınırlandırılması
Çalışma saatlerinin biyolojik ritme göre planlanması
Düzenli molalar verilmesi
25 dakika çalışma, 5 dakika mola sisteminin uygulanması
Haftada birkaç gün kısa süreli meditasyon yapılması
Araştırmalara göre haftada en az dört gün, günde 12 dakika yapılan “bilinçli farkındalık” egzersizleri, dikkat süresini ve zihinsel dayanıklılığı belirgin şekilde artırabiliyor.
