Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte ishal ve kusma vakalarında da dikkat çeken bir yükseliş yaşanabiliyor. Uzmanlara göre bu tablo çoğunlukla viral enfeksiyonlar, besin zehirlenmeleri ve hijyen kurallarına uyulmamasından kaynaklanıyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde sıvı kaybı ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği için belirtilerin yakından takip edilmesi gerekiyor.
İshal ve kusma neden artıyor?
Uzmanlar, son dönemde görülen vakaların en önemli nedenleri arasında viral gastroenterit (mide gribi), sıcak havalarda bozulan gıdalar ve hijyenik olmayan su kaynaklarını gösteriyor.
Özellikle Norovirüs ve Rotavirüs gibi virüsler temas yoluyla kolayca bulaşırken, uygun koşullarda saklanmayan tavuk, süt ürünleri, mayonezli yiyecekler ve deniz ürünlerinde çoğalan bakteriler de besin zehirlenmelerine neden olabiliyor.
Kirli su kaynakları, yeterince klorlanmamış depolar veya hijyenik olmayan buz kullanımı da mide ve bağırsak enfeksiyonlarının görülme riskini artırabiliyor.
En büyük risk sıvı kaybı
İshal ve kusma sırasında vücut kısa sürede önemli miktarda su ve elektrolit kaybediyor. Bu nedenle en önemli öncelik sıvı kaybını önlemek olmalı.
Uzmanlar, suyun küçük yudumlarla ve sık aralıklarla tüketilmesini öneriyor. Gerekli durumlarda eczanelerde satılan oral rehidrasyon solüsyonları (ORS) kullanılabilir. Tuzlu ayran veya gazı kaçırılmış maden suyu da sıvı ve mineral desteği sağlayabiliyor.
Beslenmede nelere dikkat edilmeli?
Şikayetler devam ederken mideyi zorlamayan besinler tercih edilmeli. Haşlanmış patates, pirinç lapası, muz, yoğurt, yağsız tost ve haşlanmış tavuk gibi hafif gıdalar öneriliyor.
Buna karşılık yağlı ve kızartılmış yiyecekler, gazlı ve şekerli içecekler, aşırı baharatlı besinler ile alkol ve kafein tüketiminden kaçınılması tavsiye ediliyor.
Hijyen kuralları büyük önem taşıyor
Yemek hazırlamadan önce ve tuvalet sonrasında ellerin en az 20 saniye sabunla yıkanması, çiğ sebze ve meyvelerin iyice temizlenmesi, kaynağı bilinmeyen su ve buzların tüketilmemesi bulaş riskini azaltıyor.
Evde hasta bulunan kişilerle havlu, bardak ve çatal-kaşık gibi kişisel eşyaların ortak kullanılmaması da öneriliyor.
Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeyin
Bu metin yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi öneriler veya teşhis yerine geçmez. Aşağıdaki belirtilerden biri görülürse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
- 24 saatten uzun süren ve sıvı alımını engelleyen şiddetli kusma,
- Dışkıda veya kusmukta kan görülmesi,
- 38,5 derece ve üzeri yüksek ateş,
- Ağız kuruluğu, idrar miktarında belirgin azalma veya hiç idrara çıkamama,
- Şiddetli karın ağrısı,
- Şikayetlerin bebeklerde, küçük çocuklarda, yaşlılarda veya kronik hastalığı bulunan kişilerde görülmesi.
Uzmanlar ayrıca, doktor önerisi olmadan ishal kesici ilaç kullanılmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Bazı enfeksiyonlarda bu ilaçlar, vücudun zararlı etkenleri doğal yolla atmasını engelleyebilir.
