Gri pasaport (hizmet damgalı pasaport), kamu görevi veya resmi bir görev kapsamında yurt dışına çıkacak kişilere verilen özel bir pasaport türüdür. Görev süresiyle sınırlı olarak düzenlenen bu pasaport, yalnızca resmi amaçlarla kullanılabilir. Basın kartı sahibi gazeteciler de belirli şartları sağlamaları halinde gri pasaport alabilmektedir.
Gri pasaport nedir?
Hizmet damgalı pasaport olarak da bilinen gri pasaport, devlet kurumları, kamu kuruluşları veya yetkili kurumlar tarafından yurt dışında görevlendirilen kişilerin resmi seyahatlerini kolaylaştırmak amacıyla düzenlenir. Pasaport, görev süresi esas alınarak hazırlanır ve görev sona erdiğinde iade edilmesi gerekir.
Görev sahibinin yanı sıra eşi, reşit olmayan çocukları ve mevzuatta belirtilen şartları sağlayan reşit çocukları da bu pasaporttan yararlanabilir.
Gri pasaport nasıl alınır?
Gri pasaport başvurusu bireysel olarak yapılamaz. Süreç, kişinin görevli olduğu kurumun hazırladığı resmi yazıyla başlar. Kurum tarafından Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilen görevlendirme yazısının ardından başvuru sahibi gerekli evraklarla nüfus müdürlüğüne müracaat eder.
Başvuru sürecinde kimlik belgesi, biyometrik fotoğraf ve kurum tarafından hazırlanan görevlendirme belgeleri ibraz edilir. Başvuru durumu e-Devlet üzerinden takip edilebilir.
Gerekli belgeler
Başvuru sırasında talep formu, görev onay belgesi, kimlik belgesi, biyometrik fotoğraf, pasaport defter bedelinin ödendiğine ilişkin sistem kaydı ve varsa eski pasaportların ibraz edilmesi gerekir. Çocuklar ve özel durumdaki başvurular için öğrenci belgesi, muvafakatname veya sağlık kurulu raporu gibi ek belgeler de istenebilir.
Gri pasaportun avantajları
Gri pasaport sahipleri birçok ülkeye vizesiz veya kolaylaştırılmış vize uygulamasıyla seyahat edebilir. Ayrıca yurt dışı çıkış harcından muaftırlar. Bazı ülkelerde vize harcı alınmaması veya indirim uygulanması da önemli avantajlar arasında yer alır.
Resmi statüsü sayesinde sınır geçişlerinde ve konsolosluk işlemlerinde de çeşitli kolaylıklar sağlanabilir.
Hangi ülkelerde geçerli?
Schengen Bölgesi ülkelerinin büyük bölümü başta olmak üzere Japonya, Güney Kore, Singapur, Malezya, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve birçok ülke gri pasaport sahiplerine vizesiz veya kolaylaştırılmış giriş imkânı tanımaktadır. Ancak ABD, Kanada, Avustralya ve bazı ülkeler için vize zorunluluğu devam etmektedir.
2026 gri pasaport ücreti
Hizmet damgalı pasaport için harç ücreti alınmaz. Ancak 2026 yılı itibarıyla yalnızca pasaport defter bedeli olarak 1.351 TL ödenmektedir. Ödeme bilgisi sistem üzerinden otomatik olarak kontrol edilmektedir.
Yurt dışı çıkış harcı ödeniyor mu?
Gri pasaport sahipleri, resmi görev kapsamında düzenlenen bu pasaport sayesinde yurt dışı çıkış harcından muaftır. Bu muafiyet, pasaport kapsamında düzenlenen aile bireyleri için de geçerlidir.
