Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün, yönetmen Bingöl Elmas’ın Kapadokya’daki çevre mücadelesini konu alan belgesel projesine verilen yapım desteğini faiziyle geri talep etmesi üzerine sinema sektörü ortak bir açıklama yayımladı. "Sanatsal İfade ve Üretim Alanımızı Savunuyoruz" başlığıyla duyurulan ve 7 meslek örgütü ile 200'e yakın sinemacının imzasını taşıyan bildiride, kararın politik nitelik taşıdığı savunularak kamu desteklerinin bir baskı aracına dönüştürülmesine tepki gösterildi.
Açıklamada, "Kamu desteklerinin faiziyle geri istenmesi, sektörü otosansüre zorlayan sistematik bir gözdağı ve cezalandırma yöntemine dönüştü" ifadelerine yer verildi.
Bakanlığın resmi gerekçeleri ve şifahi görüşme iddiası
Bakanlık, Elmas’ın "Şiirli Oda’nın İzinde" adlı belgesel filmini, "başvuru dosyasındaki senaryoyla uyumlu olmadığı" ve "teknik açıdan yeterli bulunmadığı" gerekçeleriyle reddederek aktarılan fonun faiziyle iadesini talep etti. Yayımlanan ortak metinde ise yönetmenin yetkililerle yaptığı şifahi görüşmelerde asıl gerekçenin projenin "politik bulunması" ve Kapadokya bölgesindeki tahribata yönelik Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yöneltilen eleştiriler olduğunun dile getirildiği belirtildi.
Bakanlığın sunduğu resmi gerekçelerin birer "kılıf" olduğu savunulan açıklamada; daha önce Rojbash, Kanun Hükmü ve Oy’una Geldik filmlerine getirilen engelleme ve yasaklama kararları anımsatılarak Sinema Destekleme Kurulu’ndaki değerlendirme süreçlerinin şeffaflıktan uzak ve keyfi olduğu vurgulandı.
"Gerçeklik dayatması sanatın özüne aykırı"
Kamu desteklerinin bürokratların kişisel ya da siyasi tercihlerine göre dağıtılan bir lütuf olmadığı vurgulanan açıklamada, belgesel üretim süreçlerinin doğasına işaret edilerek şu ifadelere yer verildi:
"Eleştiriden arındırılmış, tahrif edilmiş bir gerçeklik dayatması sanatın özüne aykırıdır. Düşünce ve sanatsal ifade özgürlüğü anayasal bir haktır."
Açıklamada ayrıca belgesel sinemanın yapısı gereği çekim süreçlerinin bütünüyle önceden öngörülemeyeceği ve nihai kurgunun başvuru dosyasındaki senaryodan farklılaşmasının olağan bir durum olduğu hatırlatıldı.
Bakanlığa yöneltilen 4 soru
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı sansür uygulamalarını geri çekmeye ve yaratılan mağduriyetleri gidermeye davet eden sinemacılar, metinde şu 4 soruyu yöneltti:
Telefon görüşmelerindeki ifadeler ile resmî karardaki gerekçelerin farklı olması, sansür uygulamalarının örtük şekilde yapılmasının sıradan bir uygulamasına mı döndü?
Filmi teknik açıdan yeterli bulmayan ve senaryoya uygunluğunu tartışan kurul kimlerden oluşuyor; belgesel sinema alanında mesleki yeterlilik ve uzmanlığı olan kişilerden mi oluşuyor?
Filmin teknik yetersizliğinden kasıt nedir? Hangi standartlara ve ölçütlere dayandırılarak bu yargıya varılmıştır?
Bir filmde politik eleştiri yapılması kurula göre filmin yetersizliğine mi işaret ediyor?
Bildiriye imza atan kurum ve isimlerin tamamı
İmzacı Kurumlar:
Altyazı Sinema Derneği
Documentarist İstanbul Belgesel Günleri
Özgürlük için Sanat İnisiyatifi
Özgür Sanat Meclisi
Seyri Sokak
Sine-Sen
Zîn Kolektif
İmzacı İsimler:
Adil Okay - Yazar
Adnan Akdağ - Ses Tasarımcısı
Adnan Tataroğlu - Fotoğraf Sanatçısı & Eğitimci
A. Haluk Ünal - Hikaye Anlatıcısı & Yönetmen
Ahmet Asan - Eğitimci
Ahmet Gürata - Öğretim Üyesi
Ali Ergül - Yönetmen
Ali Taner Baltacı - Yönetmen
Alper Şen - Yönetmen
Aram Dildar - Yönetmen
Arzu Filiz Güngör - Fotoğrafçı
Aslı Filiz - Yapımcı
Atlas Hakan Özel - Turizm
Ayça Çiftçi - Sinema Yazarı & Akademisyen
Aykan Özener - Emekli Akademisyen
Aylin Kuryel - Akademisyen & Sinemacı
Aysel Altun - Emekli
Ayşe Ayben Altunç - Yönetmen
Ayşe Çetinbaş - Belgeselci
Aynur Özbakır - Belgesel Yönetmeni & Kurgucu
Aziz Akal - Belgesel Sinemacı
Azra Deniz Okyay - Yönetmen & Senarist & Prodüktör
Bahar Saner - Fotoğrafçı
Belmin Söylemez - Yönetmen
Berat İlk - Yapımcı & Yönetmen
Berke Baş - Belgesel Sinemacı
Berna Güler - Editör
Berrak Samur - Yönetmen
Bilge Taş - Film Festivalleri Araştırmacısı & Eski Festival Organizatörü
Burhan Ökmen
Bülent Boral - Yönetmen
Can Candan - Belgesel Sinemacı & Akademisyen
Can Memiş - Sanat eleştirmeni & Sosyolog
Canan Şeten Kesik - Öğretmen
Ceylan Özgün Özçelik - Yönetmen
Cihad İlbaş - Yönetmen
Çağıl Kaya - Müzisyen
Çayan Demirel - Belgesel Sinemacı
Çınar Doğan - Sinema Emekçisi
Defne Halman - Oyuncu
Deniz Büyükkırlı - Senarist
Deniz Yeşil - Belgesel Sinemacı
Derya Sağlam - Tiyatro
Dilan Engin - Yönetmen
Dilek Metin Sert - Kültür-Sanat Emekçisi
Diren Keser - Gazeteci & Yönetmen
Ebru Aksoy - Belgeselci
Ekrem Buğra Büte - Sinema Yazarı
Elif Ergezen - Belgesel Sinemacı
Emin Alper - Yönetmen
Emin Altan - Emekli
Emine Emel Balcı - Yönetmen
Emine Kart - Fotoğrafçı
Enis Rıza Sakızlı - Belgesel Sinemacı
Eren Kahraman - Sinemacı
Erhan Örs - Kurgucu
Erol Mintaş - Yönetmen & Senarist
Ertuğrul Mavioğlu - Belgesel Yönetmeni
Evrim Kaya - Sinema Yazarı
Eylem Şen - Belgesel Sinemacı
Faruk Uysal
Fatih Pınar - Belgesel Sinemacı
Fatin Kanat - Yönetmen
Feryal Saygılıgil - Akademisyen
Fırat Yücel - Sinema
Funda Alp - Senarist
Gök Akyel - Sinemacı
Gökhan Aktar - Sınıf Öğretmeni
Gökhan Yolcu - Fotoğraf Sanatçısı
Gül Büyükbeşe - Belgesel Sinemacı
Güliz Sağlam - Yönetmen
Gülsevil Tüzün - Emekli Araştırmacı
Gürşat Özdamar - Yönetmen
Hakan Barçın - Belgesel Sinemacı
Hakan Bozyurt - Avukat
Hakan Gönüllü - Emekli
Halil Yetiş - Yönetmen
Hande Yelke - Yönetmen
Haşmet Topaloğlu - Yapımcı & Yönetmen
Hebun Polat - Yönetmen
Hevi Nimet Gatar - Yönetmen & Doktora Öğrencisi
Hilmi Etikan - Belgesel Sinemacı
Hülya Üçpınar - Hukukçu
Hüseyin Yılmaz - Fotoğrafçı
İmre Azem - Belgeselci
İz Öztat - Sanatçı
Jeyan Kader Gülşen - Film Yönetmeni
Kazım Gündoğan - Belgesel Sinemacı
Kazim Taşkın - Reji Asistanı
Kemal Alptekin
Kemal Çavuşoğlu - Biyolog
Koray Kesik - Görüntü Yönetmeni
Korkut Akın - Yönetmen & Eleştirmen
Lisa Çalan - Sinemacı
M. Selma Özinanır - Yapımcı & Yönetmen
Mahmut Wenda Koyuncu - Belgesel Yönetmeni & Kürator
Medet Dilek - Belgesel Sinemacı
Mehmet Emin İsi - Sinemacı
Mehmet Özer - Fotoğrafçı & Şair
Mehmet Sait Şan - Sanat Yönetmeni
Melek Ulagay Taylan
Melis Birder - Belgeselci
Merve Yıldıran - Yazar & Yönetmen
Metin Avdaç - Yönetmen
Metin Ewr - Senarist & Yönetmen
Metin V. Bayrak - Felsefeci
Mihriban Sezen - Belgesel Yönetmeni
Mizgin Arslan - Yönetmen & Child Therapist
Munevvet Antczak - Mimar
Murat Ayman - Yönetmen
Mustafa Ünlü - Belgesel Sinemacı
Müslüm Kabadayı - Eğitimci Yazar
Müzeyyen Esmer - Emekli
Nadir Öperli - Yapımcı
Nalan Barbarosoğlu - Yazar
Nalan Sakızlı - Belgesel Sinemacı
Nazım Dikbaş - Çevirmen
Nazmi Kırık - Oyuncu
Necati Sönmez - Sinema
Neşet Kutluğ - Emekli
Nevruzham Orhon - Sigortacı, Emekli
Nezahat Gündoğan - Belgesel Film Yönetmeni
Nil Kural - Sinema Yazarı
Nilgün Yoldaş
Nursen Kadayıfçıoğlu - Hekim & Fotoğraf Sanatçısı
Nurten Gül - Emekli Memur
Oktay İnce - Belgeselci
Onur Metin - Gazeteci
Orhan Eskiköy - Yönetmen
Orhan Toraman - Yönetmen
Osman Bayraktaroğlu - Kurgucu
Ozan Çağlar - Yönetmen
Ömer Leventoğlu - Sinemacı
Ömer Tuncer - Belgeselci
Önder Esmer - Belgesel Yönetmeni
Önder Sertçelik - Öğretmen
Özcan Vardar - Kurgucu
Özcan Yaman - Gazeteci
Özkan Küçük - Yönetmen
Özlem Sarıyıldız - Belgesel Filmci
Özgün Gündüz - Yapımcı & Yönetmen
Paşa İmrek - Belgesel Fotoğrafçı
Pelin Esmer - Yönetmen & Senarist
Pınar Kula - Yardımcı Yönetmen
Rabar Ibrahim Hama Ali - Director
Refik Akay
Rengin Azizoğlu - Gazeteci
Reyan Tuvi - Belgesel Sinemacı
Rezan Kaya - Oyuncu
Rûken Tekeş - Yönetmen
Semih Dindar - Gazeteci & Belgesel Sinemacı
Senem Aytaç - Sinema Yazarı
Seray Genç - Sinema Yazarı
Serpil Gönüllü - Emekli
Serra Akcan - Fotoğrafçı & Videografiker
Sevinç Koçak - Editör
Seyhan Akın - Yönetmen
Sezgin Türk - Yapımcı & Yönetmen
Sibel Tekin - Belgesel Sinemacı & Video Aktivist
Sibil Çekmen - Akademisyen
Sidar İnan Erçelik - Yönetmen
Somnur Vardar - Yönetmen
Sonay Ban - Akademisyen & Araştırmacı
Soner Sert - Yönetmen
Suzan Demir - Sinema Eleştirmeni & Gazeteci
Süleyman Karaaslan - Ses Kurgucusu
Şehbal Şenyurt Arınlı - Belgesel Sinemacı
Şirin Bahar Demirel - Yönetmen
Şirin Erensoy - Akademisyen
Taban Celali - Yönetmen
Tamer Temel - Müzisyen
Tahir Ün - Görsel Sanatçı
Tatlıhan Tuncel - Kurgucu
Tayfur Kesik - Fotoğrafçı
Tekin Süllü - Arkeolog & Sanat Tarihçisi
Tevfik Hoş - Belgesel Yönetmeni & Yerbilimci
Tülin Erarslan - Belgesel Sinemacı
Ulaş Tosun - Belgesel Yönetmeni
Ü. Ufuk Tosun - Aktör & Menajer & Cast direktörü
Ümit Kıvanç - Belgesel Sinemacı
Yalçın Çıdamlı - Emekli
Yağız Köksal - Animatör
Yasemin Mirik - Fotoğraf Sanatçısı
Yasin Ali Türkeri - Yönetmen
Yusuf Aslan - Fotoğrafçı
Yücel Tunca - Fotoğrafçı
Yücel Ünlü - Yönetmen
Zafer Ayden - Sinema Emekçileri Sendikası Denetim Üyesi
Zeynep Dadak - Yönetmen
Zeynep Ünal - Yapımcı
Zekican Sarısoy - Sinema Yazarı
Zöhre Temur - Öğretmen
