BBC’nin edebiyat editörleri ve yazarları 2025 yılına damga vuran kurgu kitapları bir araya getirdi. “Yılın en iyileri” listesi tarihsel romanlardan iklim kurgusuna, psikolojik öykülerden kara mizaha uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Liste eleştirmenlerce öne çıkarılan, ödül listelerine giren ve yılın edebi tartışmalarını şekillendiren eserlere odaklanıyor. Seçkide Booker adayları ile birlikte, ilk romanıyla dikkat çeken yeni isimler de yer buldu.
2025’in öne çıkan eğilimleri arasında kimlik ve aidiyet tartışmaları, iklim krizinin geleceğe uzanan etkileri, göç ve sınıf çatışmaları, sanatın iktidarla ilişkisi gibi başlıklar dikkat çekti. Bazı romanlar geniş zaman aralıklarını kapsayan çok kuşaklı hikâyeler anlatırken, bazıları kısa formda yoğun atmosfer kurmayı tercih etti.
BBC’nin derlemesinde farklı coğrafyalardan yazarların aynı yıl içinde benzer kaygıları farklı üsluplarla ele aldığı görülüyor. Listede yer alan kitaplar İngiltere ve ABD merkezli anlatıların yanında, Doğu Avrupa’dan Afrika’ya, Kore’den Ukrayna’ya uzanan hikâyelerle çeşitleniyor.
Seçkide ayrıca 2025 Booker Ödülü’nü kazanan romanın yanı sıra, Booker uzun listesine ve kısa listesine giren farklı eserler de bulunuyor.
BBC Editörlerine Göre 2025’in En İyi Kitapları
The Director — Daniel Kehlmann: Weimar dönemi yönetmeni G.W. Pabst’ın Nazi Almanyası’ndaki tercihleri üzerinden, sanat ile iktidar arasındaki ahlâki uzlaşmaları sorgulayan tarihsel kurgu.
Flesh — David Szalay: Macaristan’dan Londra’ya uzanan bir hayat çizgisinde, sınıf atlama, suskunluklar ve modern erkekliği neredeyse sözcüksüz bir dille anlatan minimalist roman. 2025 Booker Prize kazananı.
Endling — Maria Reva: 2022 Ukrayna’sında geçen; “romance tour” sektöründe çalışan üç kadının, savaşın eşiğindeki ülkede absürt, karanlık ve feminist bir yolculuğa sürüklenmesini anlatan ilk roman.
What We Can Know — Ian McEwan: 2014 ve 2119 arasında iki zaman çizgisinde; kayıp bir şiirin izinden giderek iklim krizi, hafıza ve miras tartışmalarını kuran çift katmanlı anlatı.
Seascraper — Benjamin Wood: Kuzey İngiltere’de bir sahil kasabasında, gündelik emek ve müzisyen olma arzusu arasında sıkışan bir gencin atmosferik novellası.
Katabasis — R.F. Kuang: “Üniversite cehennemdir” fikrinden yola çıkan, akademi, güç ilişkileri ve hesaplaşmayı karanlık fantastik bir çerçevede ele alan roman. Katabasis, çıktığı yıl itibarıyla İthaki Yayınları tarafından dilimize kazandırıldı.
Good and Evil and Other Stories — Samanta Schweblin: Kısa öykülerde “günlük anların” hızla tekinsizleştiği; psikolojik gerilimi öne çıkaran bir derleme.
The Dream Hotel — Laila Lalami: Teknoloji, gözetim ve mahremiyet temaları etrafında, “rüyalar üzerinden risk analizi” fikrini distopik bir senaryoya dönüştüren roman.
Dream Count — Chimamanda Ngozi Adichie: Birbirine bağlanan hayatlar üzerinden; dostluk, beklentiler, güç ve kimlik başlıklarını çok sesli biçimde işleyen roman.
The Loneliness of Sonia and Sunny — Kiran Desai: Yaklaşık 20 yıllık aranın ardından gelen, aile–kimlik–sınıf ekseninde geniş bir dünyaya yayılan, hacimli ve katmanlı roman.
Big Kiss, Bye-Bye — Claire-Louise Bennett: Kırsala çekilen bir kadının geçmiş ilişkileri, yalnızlık ve bağlanma üzerine içsel çözümlemelerle ilerleyen, biçimsel açıdan deneysel bir roman.
Will There Ever Be Another You — Patricia Lockwood: Kronik hastalıkla yaşayan bir yazarın zihinsel dağınıklığını ve yas sürecini parçalı anlatıyla ele alan, kimlik ve hayatta kalma temalı roman.
Helm — Sarah Hall: İngiltere’de belirli bir bölgede görülen rüzgâr olgusu üzerinden, iklim bilimi ile insan tarihini buluşturan uzun soluklu bir “cli-fi” anlatısı.
Flashlight — Susan Choi: Japonya’dan Kuzey Kore’ye ve ABD’ye uzanan çok kuşaklı bir hikâye: kimlik, sırlar ve ulusal aidiyet üzerine türler arası bir roman.
Bring the House Down — Charlotte Runcie: Edinburgh Fringe Festivali’nde geçen, eleştirmen-sanatçı ilişkisi, iptal kültürü ve güç dinamiklerini irdeleyen çıkış romanı.
Bad Bad Girl — Gish Jen: Kurmaca ile anıyı birleştiren yapısıyla, anne-kız ilişkisi ve göçmen kimliği üzerinden Amerika deneyimini yeniden yorumlayan roman.
We Do Not Part — Han Kang: İki kadın arasındaki ilişkiyi merkeze alırken, Kore tarihinin bastırılmış bir şiddet dönemini düşsel ve gerçek arasında konumlandıran roman.
Stag Dance — Torrey Peters: Romantikten distopyaya uzanan öykülerde toplumsal cinsiyet, arzu ve kimlik meselelerini tarihsel ve çağdaş bağlamlarda ele alan öykü derlemesi.
The Emperor of Gladness — Ocean Vuong: ABD kırsalında geçen bir büyüme hikâyesi; göçmenlik, sınıf ve dostluk temasını şiirsel bir dille işleyen roman.
Eden’s Shore — Oisín Fagan: 18. yüzyılda köle ticaretiyle yüzleşen karanlık bir deniz yolculuğunu, deneysel anlatım ve sert tarihsel gerçekçilikle ele alan roman.
Dream State — Eric Puchner: Beş on yıla yayılan bir aile hikâyesi; iklim değişimi, aşk ve alınan kararların kuşaklar arası etkileri üzerine kurulu epik anlatı.
Confessions — Catherine Airey: 9/11 sonrası kuşaklar üzerinden ilerleyen; kadın hafızası, travma ve özgürleşme temalarını merkeze alan ilk roman.
Theft — Abdulrazak Gurnah: Doğu Afrika’da geçen, dostluk ve ihanet üzerine yoğunlaşan, postkolonyal bir büyüme hikâyesi.
Universality — Natasha Brown: Medya, iptal kültürü ve kimlik siyasetini hicveden; çağdaş İngiltere’ye odaklanan satirik roman.
The Names — Florence Knapp: Bir çocuğa verilen üç farklı ismin üç ayrı yaşam ihtimaline dönüştüğü, kader ve şiddet temalı deneysel anlatı.
