Yaklaşık 500 yıllık bir portre üzerinde yapılan bilimsel analizler, İngiltere Kralı 8. Henry’nin eşi Anne Boleyn hakkında yüzyıllardır süregelen “altıncı parmaklı cadı” iddialarına karşı bilinçli bir görsel müdahale yapıldığını ortaya koydu.
İngiltere’nin Kent bölgesindeki Hever Kalesi’nde bulunan ve Anne Boleyn’in en bilinen tasvirlerinden biri kabul edilen Hever “Gül Portresi”, yeni teknik incelemelerle yeniden değerlendirildi. Analizler, resmin boya katmanlarının altında gizli bir eskizin bulunduğunu gösterdi.
Bilimsel analizler gizli eskizi ortaya çıkardı
Portre üzerinde yapılan dendrokronoloji (ağaç halkası tarihlemesi) incelemesi, meşe panelin yaklaşık 1583 yılına, yani Anne Boleyn’in kızı Kraliçe 1. Elizabeth dönemine ait olduğunu ortaya koydu.
Cambridge Üniversitesi’ne bağlı Hamilton Kerr Enstitüsü tarafından yürütülen kızılötesi yansıtma analizleri ise, boya katmanlarının altında daha önce görülmeyen bir ön çizimi açığa çıkardı. Bu bulgu, portrenin tek aşamada değil, bilinçli değişikliklerle tamamlandığını gösteriyor.
Kompozisyon özellikle değiştirildi
Portrede Anne Boleyn; “B” harfli kolyesi, Fransız başlığı ve sağ elinde tuttuğu kırmızı gül ile tasvir ediliyor. Ancak alt çizimde, sağ kolun altında yer alan üçgen biçimli terk edilmiş bir form, sanatçının başlangıçtaki kompozisyonu değiştirdiğine işaret ediyor.
Uzmanlara göre sanatçı, ilk tasarımda baş ve omuzlara odaklanırken, daha sonra elleri ve parmakları özellikle görünür kılacak yeni bir düzenlemeye geçti. Bu değişiklik, rastlantısal değil, açık bir mesaj taşıyor.
“Altı parmak” söylentilerine görsel yanıt
16’ncı yüzyılda saray ressamlarının, hükümdar portrelerini çoğaltmak için standart model çizimler kullandığı biliniyor. Araştırmacılar, Hever portresinin sanatçısının da önce yalnızca yüz ve üst gövdeyi içeren “B modeli”ni uyguladığını, ardından tasarımı değiştirerek Anne Boleyn’i iki eli de açık ve beşer parmaklı şekilde resmettiğini belirtiyor.
Hever Kalesi yardımcı küratörü Dr. Owen Emmerson, portrenin taşıdığı anlamı şu sözlerle özetliyor:
“Her iki elde de beş parmağın açıkça gösterilmesi, düşmanca söylentilere karşı görsel bir yanıt niteliği taşıyor. Bu aynı zamanda Anne Boleyn’in ve dolaylı olarak kızı Kraliçe Elizabeth’in meşruiyetinin savunusudur.”
Zina suçlaması ve idam süreci
Anne Boleyn, 1536 yılında zina suçlamasıyla Londra Kulesi’nde hapsedildi. Suçlamaları reddetmesine rağmen vatana ihanet suçundan idam edildi. Tarihçiler, idamın asıl nedeninin erkek varis doğuramaması olduğunu vurguluyor.
8. Henry’nin Aragonlu Catherine’den boşanarak Anne Boleyn ile evlenmesi, Katolik Kilisesi’nden kopuşa ve İngiliz Reformu’nun başlamasına yol açmıştı. Boleyn’in yaşamı sırasında yapılmış özgün portrelerinin günümüze ulaşmadığı genel kabul görüyor.
Elizabeth döneminde yeniden şekillenen bir imge
Uzmanlara göre Hever’deki eser, bilimsel olarak tarihlendirilen en erken Anne Boleyn panel portresi olabilir. Bu durum, Kraliçe Elizabeth döneminde, yoğun politik ve dini kaygılar eşliğinde Anne Boleyn imgesinin yeniden inşa edildiğine işaret ediyor.
Hever Kalesi’nde sergilenecek
Portre, 11 Şubat’ta Hever Kalesi’nde açılacak olan “Capturing a Queen: The Image of Anne Boleyn” başlıklı sergide ziyaretçilerle buluşacak.
Sergide, Anne Boleyn’in imgesinin nasıl oluşturulduğu, bilinçli biçimde değiştirildiği ve siyasi amaçlarla kullanıldığı ayrıntılı biçimde ele alınacak.
