Adana'da yaşayan 32 yaşındaki Muhammed Alpaslan Çetin, lise yıllarında başlayan tespih merakını önce koleksiyonculuğa, ardından ustalığa dönüştürdü. Üniversiteden mezun olduktan sonra tutkusunun peşinden giden Çetin, 2017'den bu yana el emeğiyle tespih üretiyor. Ürünleri yurt içi ve yurt dışında büyük ilgi gören Çetin, 2022'de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' unvanına layık görüldü.
Çetin'in tespihle tanışıklığı, ailesinden ve çevresinden gördüğü kültür sayesinde lise yıllarında başladı. İlk ve ortaöğretimini Adana'da tamamlayan Çetin, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü'nü kazandı.
Üniversite yıllarında da tespih merakını sürdüren Çetin, bir yandan eğitim alırken diğer yandan farklı parçalar toplayarak koleksiyon oluşturdu. Mezuniyetinin ardından yıllardır bağlı olduğu bu sanatın peşinden gitmeye karar verdi ve tespih tezgahının başına geçti.
Merakın ustalığa dönüşümü
Tespih merakının zamanla hayatının merkezine yerleştiğini belirten Çetin, "Tespihe duyduğum bu yoğun ilgi daha sonra beni ustalığa kadar getirdi" dedi. 2017'den bu yana aktif olarak tespih yaptığını ifade eden Çetin, "2022 yılında da Kültür ve Turizm Bakanlığı 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' unvanı aldım.
Ölene kadar bu mesleği, bu sanatı geliştirmeyi ve sürdürmeyi düşünüyorum. Tespihin hobisi, kullanımı, yapımı hepsi ayrı güzel.
Ben tüm bunları tattım. Türk el sanatlarımızın hepsi güzel tabi ama tespih bunların arasında bir başkadır" diye konuştu.
Zahmetli üretim süreci: Gelişmenin arka planı
Tespih yapımının ölçüm, kesim, taslaklama, delik açma, habbe ve imame gibi parçaların hazırlanması gibi birçok aşaması olduğunu anlatan Çetin, sürecin malzemeye göre değiştiğini söyledi. Kehribar veya doğal ağaç türlerinin daha fazla zaman aldığını, katalin ve sıkma kehribar gibi yapay malzemelerin ise daha hızlı işlendiğini belirten Çetin, "Ama en kolay malzemeden bile tespih yapımı 2 güne yakın sürüyor.
Cilasına ve ip dizimine kadar kendimiz yapıyoruz" dedi. Tespihçi esnafı ve koleksiyonerlerden yoğun talep aldığını dile getiren Çetin, "Tespihlerimiz Türkiye'nin hatta dünyanın her yerine gidiyor" ifadelerini kullandı.
Gençlerin bu sanata ilgisinin arttığına dikkat çeken Çetin, "Özellikle son 5-6 yıldır hem kullanım hem ustalık açısından yoğun talep gösteriyorlar. Ben bu sanatın daha da büyüyerek gideceğini düşünüyorum" şeklinde konuştu.
