Bitlis'in Hizan ilçesine bağlı köy ve mezralarda üzüm hasadının sona ermesiyle birlikte geleneksel pekmez üretimi için hummalı bir çalışma dönemi başladı. Bölge halkı, dedelerinden miras kalan yöntemleri kullanarak tamamen doğal yollarla pekmez hazırlıyor. İmece usulü yardımlaşmanın ön planda olduğu bu süreçte, üreticiler büyük bir emekle hazırladıkları ürünleri Türkiye'nin dört bir yanına ulaştırıyor.
Geleneksel yöntemlerle üretim
Hizan'ın Akşar köyü ve Kılavuz mezrasında yetiştirilen yöreye özgü siyah üzümler, hem sofralık olarak değerlendiriliyor hem de pekmez yapımında kullanılıyor. Bağlardan toplanan üzümler, özel havuzlarda çizmelerle çiğnenerek suyu çıkarılıyor. Elde edilen şıra, beyaz toprakla mayalandıktan sonra büyük kazanlarda yaklaşık 5-6 saat boyunca kaynatılıyor. Bu zahmetli süreç, bölgedeki 13 farklı köyde kültürel bir miras olarak yaşatılmaya devam ediyor.
100 kilo üzümden 35 kilo pekmez
Üretici Erkan Özer, bağ bakımından hasada kadar her aşamayı doğal yöntemlerle gerçekleştirdiklerini vurguluyor. Özer, 100 kilogram üzüm şırasından ortalama 30 ile 35 kilogram arasında pekmez elde ettiklerini belirterek, sürecin tamamen geleneksel tekniklere dayandığını ifade ediyor.
Kış aylarının vazgeçilmezi olan bu doğal pekmez, yöre halkı tarafından özellikle öksürük ve solunum yolu rahatsızlıklarına karşı şifa niyetine de tüketiliyor. Hazırlanan pekmezler, hem aile ekonomisine önemli bir katkı sağlıyor hem de asırlık bir kültürün gelecek nesillere aktarılmasına olanak tanıyor.
