Hindistan’da ortaya çıkan ölümcül nipah virüsü vakaları, yüksek ölüm oranı nedeniyle Asya genelinde endişeye yol açtı. Batı Bengal eyaletinde en az iki kişinin hayatını kaybetmesinin ardından Tayland, Malezya ve Singapur, tarama ve test önlemlerini üst seviyeye çıkardı.
Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinde tespit edilen vakalar sonrası birçok Asya ülkesi sağlık tedbirlerini artırırken, özellikle sınır geçişlerinde ve havaalanlarında gelişmiş tarama uygulamaları devreye alındı.
Nipah virüsü nedir, nasıl bulaşır?
Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabilen zoonotik hastalıklar arasında yer alıyor. İlk kez 1998 yılında Malezya’da tespit edilen virüsün başlıca bulaşma yolları bulunuyor.
Virüsün temel bulaşma yolları şu şekilde sıralanıyor:
- Enfekte yarasaların salya, idrar veya dışkısıyla temas
- Yarasaların salgılarıyla kirlenmiş gıdaların tüketilmesi
- Hasta kişilerle yakın temas yoluyla sınırlı insandan insana bulaşma
Uzmanlar, özellikle yarasaların doğal taşıyıcı olduğuna dikkat çekiyor.
Belirtiler ve ölüm riski
Nipah virüsü enfeksiyonu hızlı ilerleyen bir seyir izliyor. Belirtiler genellikle 4 gün ile 3 hafta içinde ortaya çıkıyor. Şiddetli vakaların yaklaşık yüzde 40 ila 75’i ölümle sonuçlanabiliyor.
En sık görülen belirtiler şunlar:
- Yüksek ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Nöbet ve bilinç kaybı
- Nefes darlığı
- Kişilik ve davranış değişiklikleri
Virüs, zatürre ve beyin iltihabına (ensefalit) yol açarak hayati risk oluşturabiliyor.
Tedavi ve aşı çalışmaları sürüyor
Nipah virüsüne karşı henüz onaylanmış bir aşı ya da kesin tedavi bulunmuyor. Avustralya’da geliştirilen m102.4 adlı deneysel tedavi yöntemi üzerinde çalışmalar devam ediyor.
2020 yılında yayımlanan klinik araştırmalar, tek dozluk uygulamanın güvenli olduğunu ortaya koysa da, yöntemin yaygın kullanımı için daha fazla bilimsel veriye ihtiyaç duyuluyor.
Küresel risk değerlendirmesi
Uzmanlara göre mevcut koşullarda nipah virüsünün Kovid-19 benzeri küresel bir salgına dönüşme ihtimali düşük. Bunun temel nedeni, virüsün insandan insana bulaşma kapasitesinin sınırlı olması olarak gösteriliyor.
World health organization, bölgesel izleme çalışmalarının sürdüğünü ve riskin şu an için vaka görülen alanlarla sınırlı kaldığını bildiriyor.
Seyahat edenlere sağlık uyarısı
Sağlık yetkilileri, riskli bölgelere seyahat eden kişilerin dönüş sonrası ateş, baş ağrısı veya solunum sıkıntısı gibi belirtiler yaşaması halinde, seyahat geçmişlerini mutlaka doktorlarıyla paylaşmaları gerektiğini vurguluyor.
