Bursa'nın Nilüfer ilçesinde, ata tohumuyla 46 yıldır yetiştirilen yerli beyaz kavun, sıra dışı hikayesiyle dikkat çekiyor. Dış görünümü kabağı andıran ve olgunlaşmamış izlenimi veren bu kavun, hırsızların iştahını kabartmıyor. Halk arasında 'hırsız almaz' olarak anılan bu lezzet, hasat döneminde üreticilerin yüzünü güldürüyor.
Nilüfer'e bağlı Konaklı, Çaylı, Büyükbalıklı ve Karacaoba mahallelerinde 3 bin 282 dönümlük alanda ekimi yapılan beyaz kavunların hasadı, ağustos başında başladı ve eylül sonuna kadar sürecek. Bu sezon yaklaşık bin 200 ton rekolte bekleniyor. Tarlada kilosu 15 liradan alıcı bulan kavun, pazarda 30 liraya satılıyor.
Kıbrıs'tan gelen tohumların hikayesi
Bu özel kavunun serüveni, 1980'lerin başında Konaklı Mahallesi'nde yaşayan Ali Osman Göçmen'in, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nden getirdiği çekirdekleri toprakla buluşturmasıyla başladı. Göçmen'in ürettiği kavunun tohumlarını diğer üreticilerle paylaşması sayesinde üretim kısa sürede yaygınlaştı. Bugün bölgenin önemli bir tarım ürünü haline gelen kavun, coğrafi işaret almayı bekliyor.
Görüntüsüyle yanıltıyor, tadıyla büyülüyor
Yerli beyaz kavunun en belirgin özelliği, olgunlaşmamış meyve görünümü ve sert kabuğu. Bu görüntü, tarlaya giren hırsızların ya da yoldan geçenlerin kavunu koparmasına engel oluyor. Çünkü kavun, ham ya da kabak sanılıyor. Ancak işin ilginç yanı, bu kavunun içi son derece sulu, tatlı ve yüksek aromalı. Ayrıca sert kabuğu sayesinde uzun süre tazeliğini koruyor.
Konaklı Mahallesi Muhtarı Hasan Tosun, kavunun dış görünüşünün albenisi olmadığını ancak içinin mükemmel bir lezzete sahip olduğunu belirterek, "Konaklı'da üretilen kavunlar susuz tarım ile yetiştiriliyor. Bu da toprağın yapısıyla birleşince kendine özgü bir aroma katıyor. Farklı bölgelerde yetiştirilen 'hırsız almaz'lar bu aromaya sahip değil" dedi.
700 yıllık tarım geleneği
Tosun, mahallede kavunun yanı sıra zeytin, siyah incir, ayçiçeği ve buğday üretildiğini, Nilüfer'de üretilen Gemlik tipi sofralık zeytinlerin yüzde 40'ının bu mahalleden karşılandığını söyledi. "Bu topraklarda yaklaşık 700 yıldır tarım yapılıyor. Zamanla farklı ürünler denendi, son 40 yıldır da kavun üretiyoruz. Üretim bilgimizi yeni nesillere aktararak bu geleneği sürdüreceğiz" diye konuştu.
Üreticinin gurur kaynağı
Kavunun bölgeye gelmesini sağlayan Ali Osman Göçmen, hikayesini şöyle anlattı: "80'li yıllarda bir arkadaşımın evinde Kıbrıs'tan getirilen kavunu tattım. Çok tatlıydı ve 'bu kavun satılır' dedim. Çekirdeklerini alıp ektim. Zamanla herkese tohum dağıttım, böylece yaygınlaştı. O günden beri ekiyorum, satıyorum. Çok güzel kazanç elde ettik."
Göçmen, kavunun isminin nereden geldiğini ise şöyle açıkladı: "Kavun yeşil olduğu için ham görünüyor. Hırsızlar da bunu görüp 'hamdır' diye almıyor. Ama içini kestiğinizde çok tatlı. Bu yüzden adı 'hırsız almaz kavunu' olarak kaldı. Bursa'da herkes tanıyor, satışları çok iyi."
