Türkiye, zeytin ve zeytinyağı üretiminde İtalya’yı geride bırakarak İspanya’nın ardından dünyanın en büyük ikinci zeytinyağı üreticisi konumuna yükseldi. Bu yükselişle birlikte Türkiye, küresel zeytin sektörünün baş aktörlerinden biri haline geldi.
Merkezi Madrid’de bulunan Uluslararası Zeytin Konseyi Genel Direktörü Jaime Lillo, Türkiye’nin zeytin dünyasında vazgeçilmez bir ülke olduğunu vurguladı.
“Türkiye zeytinyağında baş aktör oldu”
Lillo, son beş hasat dönemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“2020-2025 dönemine baktığımızda Türkiye, İtalya’nın önünde dünyanın en büyük ikinci zeytinyağı üreticisi konumunda. Türkiye yalnızca iç tüketimde değil, uluslararası alanda da hızla büyüyen bir üretici. Zeytinyağında artık baş aktör.”
Sofralık zeytinde dünya liderliği
2024-2025 hasat yılında Türkiye, sofralık zeytin üretiminde Mısır’ı geride bırakarak dünyanın en büyük üreticisi oldu. Lillo, bu dönemi “olağanüstü bir hasat yılı” olarak tanımladı.
Aynı dönemde dünya genelinde zeytinyağı ihracatı yüzde 25 artarken, bu artışa yüzde 132 ile en büyük katkıyı Türkiye sağladı.
UZK içinde aktif ve belirleyici rol
Lillo, Türkiye’nin 2023’ten bu yana Uluslararası Zeytin Konseyi’nde İcra Direktör Yardımcısı düzeyinde temsil edildiğini ve Konsey içinde aktif, proje üreten bir ülke konumunda olduğunu belirtti.
İzmir’de bulunan Dünya Zeytin Koleksiyonu ve Ulusal Zeytin Gen Bankası’nın dünyadaki ender örnekler arasında yer aldığını ifade eden Lillo, bu merkezlerin kalite, üretim metotları ve genetik kaynaklar açısından uluslararası çalışmalara önemli katkılar sunduğunu söyledi.
İklim değişikliği zeytin sektörünü zorluyor
İklim değişikliğinin özellikle Akdeniz havzasını ciddi biçimde etkilediğini vurgulayan Lillo, art arda yaşanan düşük verimli hasat dönemlerinin ve fiyat dalgalanmalarının iklim krizinin somut sonuçları olduğunu dile getirdi.
“Zeytin ağaçları Akdeniz’in doğal ormanlarıdır ve güçlü bir karbon yutağıdır. İklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol üstlenmelidir” diyen Lillo, bu alanda Türkiye’nin yürütülen projelerde kilit ülke olduğunu söyledi.
Zeytinyağı tüketimi küresel ölçekte artıyor
COVID-19 salgınıyla birlikte zeytinyağının sağlık açısından öneminin daha fazla fark edildiğini belirten Lillo, tüketimin yalnızca geleneksel pazarlarda değil ABD, Kanada, Çin ve Japonya gibi ülkelerde de istikrarlı biçimde arttığını ifade etti.
“Zeytin, tarihinin en iyi dönemini yaşıyor. Hiç olmadığı kadar yüksek miktarda ve olağanüstü kalitede üretim var” değerlendirmesinde bulundu.
UZK verileri Türkiye’nin gücünü ortaya koyuyor
Uluslararası Zeytin Konseyi verilerine göre, Türkiye 2024-2025 hasat yılında 505 bin ton zeytinyağı üretimiyle tarihi zirveye ulaştı. Aynı dönemde ihracat 160 bin ton olarak gerçekleşti.
Kişi başı yıllık zeytinyağı tüketimi yaklaşık 2 kilogram seviyesinde bulunurken, Türkiye dünya genelinde sofralık zeytin tüketim artışına en fazla katkı sağlayan ülkelerden biri oldu.
