Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik", 4 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Türkiye genelinde tarım arazilerinin plansız yapılaşmadan arındırılmasını hedefleyen bu düzenleme, özellikle son yıllarda hızla artan bungalov ve hobi bahçesi gibi yapılar için yolun sonu anlamına geliyor.
Yıkım süreci nasıl işleyecek?
Yeni yönetmeliğe göre, tarım arazilerinde tespit edilen tüm izinsiz yapılar için ilgili belediye veya il özel idarelerine bildirim yapılacak. Bu kurumların, bildirimin ardından bir ay içinde yıkımı gerçekleştirmesi ve araziyi eski tarımsal haline getirmesi zorunlu kılındı. Eğer yerel yönetimler bir ay içerisinde yıkımı gerçekleştirmezse, süreç Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülecek. Bu durumda oluşacak tüm yıkım masrafları, ilgili belediyenin bütçesinden %100 fazlasıyla tahsil edilecek. Ayrıca mevcut yasaya aykırı davrananlara 100 bin TL’ye varan idari para cezaları uygulanabilecek.
Bağ evi ve bungalovlar için katı kurallar
Bağ evi inşa etmek isteyen vatandaşlar için şartlar oldukça ağırlaştırıldı. Yeni kriterlere göre;
Bir arazide bağ evi yapılabilmesi için en az 5 dönüm (5.000 metrekare) büyüklük şartı aranacak.
Yapılacak binanın taban alanı kesinlikle 30 metrekareyi geçemeyecek. Ancak 30 metrekare taban oturumlu olmak kaydıyla iki katlı bina inşasına müsaade edilecek.
Dikili tarım arazilerinde (meyvelik, zeytinlik vb.) ise 30 metrekarelik bir yapı için en az 1 dönüm arazi yeterli görülecek.
Her parselde yalnızca tek bir eve izin verilecek ve bir aile aynı bölgede birden fazla bağ evi inşa edemeyecek.
Dijital denetim ve alternatif alan şartı
Bakanlık, tarım arazilerinin takibi için dijital bir denetim mekanizmasını devreye alıyor. Mevzuata aykırı yapıların bulunduğu arazilerin tapu kayıtlarına "amacı dışı kullanım" şerhi düşülecek. Ayrıca bir tarla sahibi bağ evi izni almak istediğinde, öncelikle "alternatif alan" değerlendirmesi yapılacak. Eğer söz konusu yapı tarım arazisi dışında başka bir uygun noktaya yapılabiliyorsa, tarım arazisi üzerine inşaat izni verilmeyecek.
Kurul onayı olmadan çivi çakılamayacak
Yeni düzenlemeyle birlikte her ilde Toprak Koruma Kurulları her ay düzenli olarak toplanmak zorunda olacak. Bu kurulların onayı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın izni olmadan tarım arazilerinde hiçbir proje hayata geçirilemeyecek. Özellikle "Büyük Ova" koruma alanlarında tarım dışı faaliyetlere hiçbir surette izin verilmeyeceği de yönetmelikteki en net maddelerden biri olarak öne çıkıyor.
