Şehit aileleri ve gazilerin yanı sıra terörle mücadelede yaralanan personel ile 15 Temmuz'da yaralanan sivillere yönelik yeni haklar getiren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle aylıklara ilişkin yeni güvenceler getirilirken, bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödemelerde de artışa gidildi.
Şehit anne ve babalarının aylıklarına asgari ücret güvencesi
Kanun kapsamında Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapıldı. Buna göre kapsam sınırlamaları kaldırılarak kategorik ayrım yapılmaksızın tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın, bir aylık net asgari ücretin altında olmaması güvence altına alındı.
Bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödeme tutarında da artış yapıldı. Daha önce net asgari ücretin iki katı olarak uygulanan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına çıkarıldı.
Vazife malullerinin aylıklarında yeni hesaplama
Terörle mücadele kapsamında vazife malulü olan erbaş ve erler ile güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve sivillerin aylıklarına ilişkin de düzenleme yapıldı.
Yeni sistemde bağlanacak vazife malullüğü aylıkları, en az dört yıllık yükseköğrenim mezunları için sekizinci derecenin birinci kademesi, diğer eğitim düzeyleri için ise onuncu derecenin birinci kademesi esas alınarak hesaplanacak.
Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezuniyeti dikkate alınacak. Dördüncü derece için 2 bin 100, üçüncü derece için 2 bin 200, ikinci derece için 3 bin ve birinci derece için 3 bin 600 ek gösterge uygulanacak.
Bağlanacak aylığın toplam tutarı, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu ortaya çıkacak tutarın altında olamayacak. Hak sahiplerinin aylıkları ise belirlenen toplam tutarın hisseleri oranında paylaştırılacak.
Hangi personel ve gruplar düzenlemeden yararlanacak?
Düzenlemenin kapsamına Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan askeri personel, erbaş ve erler, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları alındı.
Terör eylemleri sırasında ateşli silah, şarapnel, patlayıcı mühimmat, EYP, mayın, havan, roket ve el bombası gibi unsurların neden olduğu yaralanmalar ile patlama basıncı ve termal etkilerden veya yakın muharebe saldırılarından kaynaklanan yaralanmalar da düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte olması ve olayla yaralanma arasındaki illiyet bağının, en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu raporuyla ortaya konulması gerekecek.
Malul sayılmayan yaralılara da aylık bağlanacak
Kanunda belirlenen şartları karşılayan kişilere, 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Bu kişiler, aylık bağlanmasına ilişkin hükümler dışında 1005 sayılı Kanun kapsamında muharip gazilere tanınan bazı sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecek. Bu kapsamda ücretsiz seyahat ile elektrik ve su kullanımındaki indirimler gibi haklar da uygulanabilecek.
15 Temmuz'da yaralanan sivillere ve kamu görevlilerine yeni hak
15 Temmuz darbe girişiminin ve devamındaki eylemlerin önlenmesine yardımcı olurken yaralanan, ancak malul kabul edilmeyen veya malullük derecesi belirlenmeyen kamu görevlileri ve siviller de düzenlemeden yararlanacak.
Bu kişilere de 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutar üzerinden aylık bağlanacak.
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girmesinden önce gerçekleşen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak. Hak sahiplerinin, kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olayın gerçekleştiği tarihteki ilgili kurumlara başvurması gerekecek.
Daha sonra malul olduğu belirlenen kişilerin aylıkları kesilecek ve haklarında vazife malullüğüne ilişkin hükümler uygulanacak.
Er ve erbaşların yeniden muayene hakkı değişti
Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş sınırı da yeniden düzenlendi. Buna göre yaş haddi, 55 yaşın doldurulduğu tarih esas alınarak uygulanacak.
SGK tarafından gerçekleştirilecek ödemeler ise fatura karşılığında iki ay içerisinde Hazineden tahsil edilecek.
Düzenlemeler ne zaman yürürlüğe girecek?
Malul sayılmayan personele 17 bin 135 gösterge üzerinden aylık bağlanmasını öngören hükümler, 1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.
Kanunun diğer maddeleri ise yayımlandığı tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanmaya başlanacak.
