İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), yayımladığı son raporla Türkiye’de çocuk işçiliğinin ulaştığı boyutu bir kez daha gözler önüne serdi. “Çocuk İşçiliği ile Mücadeleye” başlıklı rapora göre, 2025 yılında en az 94 çocuk işçi çalışırken hayatını kaybetti.
Raporda, çocuk emeğinin özellikle tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde yaygınlaştığına dikkat çekilirken, uygulanan ekonomik ve sosyal politikaların çocuk işçiliğini derinleştirdiği vurgulandı.
Mücadele sadece kayıt tutmakla sınırlı değil
İSİG Meclisi, 2011 yılından bu yana yürüttüğü çalışmaların yalnızca işçi ölümlerini kayıt altına almakla sınırlı olmadığını belirtti. Meclis, iş cinayetlerini emek hareketinin temel mücadele alanlarından biri haline getirmeyi hedeflediğini ve bu doğrultuda sermaye, devlet ve siyasi partilerden bağımsız bir çizgide faaliyet yürüttüğünü açıkladı.
Raporda; OHAL, pandemi süreci ve sonrasında hayata geçirilen politikaların iş cinayetlerini artırdığı, bu süreçten özellikle çocuk, kadın, yaşlı ve göçmen işçilerin daha ağır etkilendiği ifade edildi.
2025’te çocuk işçi ölümlerinde dikkat çekici artış
Ulusal basın, yerel kaynaklar ve ailelerden derlenen verilere göre 2025 yılında en az 94 çocuk işçi yaşamını yitirdi. Son 13 yılda çalışırken hayatını kaybeden çocuk işçi sayısının ise 836’ya ulaştığı bildirildi.
Raporda, resmi istatistiklerde çocuk işçi ölümlerinin düşük gösterildiği, ancak fiili durumun çok daha ağır olduğu vurgulandı. Özellikle son iki yılda çocuk işçi ölümlerindeki artışın çarpıcı boyutlara ulaştığına dikkat çekildi.
Çocuk işçi tanımı ve çalışma alanları
İSİG Meclisi, 18 yaşını doldurmamış, ücretli ya da ücretsiz şekilde çalışan herkesin “çocuk işçi” olarak tanımlandığını hatırlattı. Raporda, çocukların tarımda mevsimlik işçilikten sanayi atölyelerine, hizmet sektöründen sokak işlerine kadar çok sayıda alanda çalıştırıldığı belirtildi.
2025 yılında çocuk işçi ölümlerinin en fazla tarım sektöründe yaşandığı, sanayi, hizmet ve inşaat sektörlerinin de ölüm vakalarının yoğunlaştığı alanlar arasında yer aldığı kaydedildi.
Eğitim sistemi ve MESEM eleştirisi
Raporda, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasının çocuk işçiliğini yaygınlaştırdığı eleştirisi yer aldı. Eğitim adı altında çocukların haftanın büyük bölümünü işyerlerinde geçirdiği ve fiilen işçi olarak çalıştırıldığı ifade edildi.
MESEM kapsamında çalışırken hayatını kaybeden çocukların sayısındaki artışın, uygulamanın yarattığı riskleri açık biçimde ortaya koyduğu vurgulandı.
Kentlerde çocuk işçiliği yaygınlaşıyor
İSİG Meclisi, çocuk işçiliğinin ağırlıklı olarak kırsaldan kentlere kaydığına dikkat çekti. Sanayi bölgeleri, hizmet sektörü ve sokak işleri, kentlerde çocuk işçi ölümlerinin yoğunlaştığı alanlar olarak öne çıktı.
Önceki yıllarda çocuk işçi ölümlerinin daha çok mevsimlik tarım dönemlerinde yaşandığına işaret edilen raporda, son dönemde bu ölümlerin yılın tamamına yayıldığı belirtildi.
İSİG Meclisi’nden üç temel talep
Raporda, çocuk işçiliğiyle mücadele için üç temel talep sıralandı. Buna göre; çocuk işçiliğinin yasaklanması, eğitimin her kademede parasız ve bilimsel temelde yeniden yapılandırılması ve çocukların yaşam alanlarının güvenli hale getirilmesi gerektiği vurgulandı.
İSİG Meclisi, çocuk işçiliğinin ancak örgütlü bir toplumsal mücadeleyle sona erdirilebileceğini belirterek, çocukların yaşam hakkının korunması için acil adımlar atılması çağrısında bulundu.
