Erişilebilirlik ve hak temelli yayıncılığın öncü örneklerinden Görülmeyen Gazete, Dünya Braille Günü kapsamında İstanbul’da anlamlı bir etkinlik düzenledi. Etkinlik, Institut français ve Beyoğlu Belediyesi iş birliğiyle, 13 Ocak Salı günü gerçekleştirildi. Türkiye’nin Braille alfabesiyle yayımlanan ilk gazetesi olan Görülmeyen Gazete’nin öncülüğünde düzenlenen bu buluşma; okuma yazmanın her birey için vazgeçilmez bir hak olduğunu vurgularken, Braille yazının görme engelli bireylerin yaşamındaki dönüştürücü gücüne dikkat çekmeyi amaçladı. Braille; yalnızca bir alfabe değil, parmak uçlarında hayat bulan, eşitlik ve özgürlük mücadelesinin sessiz ama güçlü simgesi. Etkinlik, bu mirası sanat, söyleşi ve müzik aracılığıyla görünür kılmayı hedefledi.
KİTAP İMZASI, BRAİLLE RESİM SERGİSİ VE BELGESEL FİLM
“Körler için Stoma Bakımı” adlı ilk Braille basılı kitabın tanıtımı ve yazarı Nezahat Kaya’nın katılımıyla imza buluşması da yer aldı.
Eskişehirli görme engelli ressam İlker Ertuğrul, Braille tekniğiyle oluşturduğu sıra dışı eserleriyle izleyicilere hem sanatsal hem de dokunsal bir deneyim sunuyor. Braille’in tarihsel yolculuğu, eğitimde yarattığı dönüşüm ve görme engelli bireylerin yaşamındaki etkisini anlatan kısa belgesel film izleyiciyle buluştu.
“Dünden Bugüne Braille Yazı” başlıklı panelde moderatör Görülmeyen Gazete İmtiyaz Sahibi Saime Oğuzhan; konuşmacılar ise;
Fatih Mehmet Moray –Türkiye’de Braille Yazının Kullanımı ve Yaygınlaşması-, Özgür Uğur- Braille Yazının Doğuşu ve Gelişimi-Emre Taşkın- Teknoloji ve Braille Yazı İlişkisi- Sibel Güneş- Yazı, Farkındalık ve Erişilebilirliğin Toplumsal Gücü' idi.
Braille Günü etkinlikleri kapsamında ODEON Oda Korosu (Şef Özlem Erten), Braille alfabesinin sessiz noktalarını notalara dönüştürdü ve oda korosunun çok sesli tınılarıyla buluşturdu. Gecenin sonundaki kokteylde ise konuklar, sanatçılar ve panelistler samimi bir sohbet ortamında Braille kültürünün geleceğini konuşma fırsatı buldu.
BRAİLLE ALFABESİ NEDİR?
Braille alfabesi veya Körler alfabesi; 1821 yılında Louis Braille tarafından geliştirilmiş görme engelli insanların okuyup yazması için kullanılan bir alfabe yöntemidir. İki kolon taşıyan dikdörtgen düzen üzerine dizilmiş altı kabartılmış noktadan oluşur. Her iki kolonda üçer nokta bulunur. Noktalardan her biri 64 farklı kombinasyondan birini oluşturması için farklı şekillerde dizilir.
Bu harfleri isimlendirmek için noktaların bulunduğu her bir pozisyon, yerlerine göre söylenir; yukarıdan aşağıya, sol yanda 1'den 3'e kadar (temsilî L harfi); sağ ve sol yandan birinci (temsilî C harfi).
Braille sistemi aslında Charles Barbier'nin Napolyon'un talebi doğrultusunda, askerlerin gece karanlığında ışık olmaksızın anlaşmalarını sağlamak için geliştirildiği sisteme dayanır. Barbier'nin sistemi çok karışık ve öğrenilmesi zordu zira askeriye tarafından da reddedilmişti. 1821 yılında Charles Barbier, Paris Millî Enstitüsünün körler bölümünü ziyaret etti ve Louis Braille ile tanıştı. Braille, Barbier'nin en büyük eksiğinin, alfabesinin sahip olduğu temsilî harflerin insanın parmağını hareket ettirmedikçe anlaşılamaması olduğunu söyledi. Bu buluşta bir sembolden diğerine hızlıca geçilemiyordu. Kendisinin değişikliği, kör alfabesinde devrim yapan 6'lı nokta sistemiydi.
