İstanbul’un Fatih ilçesinde meydana gelen ve iki binanın çökmesine neden olan patlama, kamuoyunda büyük endişe yarattı. Olayın ardından değerlendirmelerde bulunan iş sağlığı ve güvenliği uzmanı Dr. Umut Elbir, yaşananların yalnızca teknik bir arızayla açıklanamayacağını belirterek, “Bu olay bir patlama değil, bir ihmal zinciridir” dedi.
Doğalgaz kaçaklarının çoğu zaman fark edilmeden ortamda biriktiğini vurgulayan Elbir, “Sessiz bir kaçak, küçük bir kıvılcım ve sonuç: yıkım. Üstelik bu yıkım artık sadece bir daireyi değil, bitişiğindeki binaları da etkiliyor. Fatih’te yaşanan olayda bunu çok net gördük” ifadelerini kullandı.
“Kontrol edilseydi büyük ihtimalle önlenebilirdi”
Yaşanan olayın önlenebilir olduğuna dikkat çeken Elbir, vatandaşlara doğrudan çağrıda bulundu:
“Bugün herkesin evinde basit ama hayati kontroller yapması gerekiyor. Çünkü bu tür kazalar bir anda değil, küçük ihmallerin birikmesiyle ortaya çıkar.”
Elbir’in dikkat çektiği kontrol başlıkları şöyle:
• Evde en ufak gaz kokusu varsa ciddiye alınmalı, “geçer” denilmemeli • Ocak ve kombi hortumları kontrol edilmeli; sertleşmiş, çatlamış veya gevşemiş ekipmanlar hemen değiştirilmeli • Mutfak ve kombi alanındaki havalandırma menfezleri kesinlikle kapatılmamalı • Ocak alevi mavi yanmalı, sarı veya turuncu alev risk göstergesi olarak değerlendirilmeli • Ana gaz vanasının yeri bilinmeli ve acil durumda kapatılabilmeli • Eski veya riskli elektrik tesisatları gözden geçirilmeli • Gaz kaçak sensörü kullanımı yaygınlaştırılmalı
“Asıl sorun kullanıcı hataları ve denetimsizlik”
Kazaların büyük bölümünün teknik arızalardan çok kullanıcı hatalarından kaynaklandığını ifade eden Elbir, “Yetkisiz kişiler tarafından yapılan tesisat işlemleri, eski ekipmanların kullanılmaya devam edilmesi ve bakım eksikliği bu tür olayların en önemli nedenleri arasında yer alıyor” dedi.
Dar sokaklar müdahaleyi zorlaştırıyor
Olay sonrası müdahale sürecine de dikkat çeken Elbir, özellikle Fatih gibi eski yerleşim bölgelerinde dar sokakların acil durum ekiplerinin erişimini zorlaştırdığını belirtti. “Birden fazla yapının etkilendiği senaryolarda müdahale kapasitesi düşüyor. Bu durum, olası bir depremde çok daha büyük bir risk anlamına geliyor” diye konuştu.
“Kentsel dönüşüm hızlandırılmalı”
Elbir, eski ve bitişik nizam yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde kentsel dönüşümün hızlandırılması gerektiğini vurgulayarak, “Bu mesele sadece bina yenilemek değil; erişim, müdahale ve mahalle ölçeğinde güvenliği birlikte ele almaktır” dedi.
“Güvenlik bir kültür meselesidir”
Açıklamasının sonunda çarpıcı bir mesaj veren Dr. Umut Elbir, “Doğalgaz tehlikeli değildir. Ancak kontrol edilmezse ölümcüldür. Bugün herkes 5 dakika ayırıp evini kontrol etmelidir. Çünkü bazen bir kontrol, bir binayı kurtarır” ifadelerini kullandı.
