Yıllardır büyük deprem riski altında bulunan İstanbul’da vatandaşların afetlere ne kadar hazır olduğunu ortaya koymak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA) tarafından “Afet Bilinci Araştırması” gerçekleştirildi.
İPA’nın aylık olarak yayımladığı İstanbul Barometresi’nin Aralık ayı tematik dosyası kapsamında yapılan araştırmada, 761 kişiye “Afet Riski Algısı ve Hazırlık”, “Evde Alınan Fiziksel Önlemler”, “Acil Durum Hazırlığı” ve “Temel Güvenlik Bilgisi” başlıkları altında sorular yöneltildi.
Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların en fazla endişe duyduğu afet yüzde 94,1 ile deprem oldu. Depremi yüzde 17,5 ile yangın, yüzde 10 ile sel ve su baskınları izledi.
Her 5 kişiden 1’i binasının yıkılacağını düşünüyor
Ankete katılanların yüzde 18’i yaşadığı binanın büyük bir depremde yıkılacağını, yüzde 14,3’ü ise ağır hasar alacağını düşündüğünü belirtti. Binaya çürük raporu verilmesi durumunda daha güvenli bir konuta taşınacağını söyleyenlerin oranı yüzde 68,1 olarak ölçüldü.
Araştırmada sosyoekonomik düzey yükseldikçe, güvenli bir konuta taşınma isteğinin arttığı görüldü. “Çürük binada kalmak zorunda kalırım” diyen katılımcıların yüzde 70,6’sı bunun gerekçesi olarak maddi yetersizlikleri gösterdi. Bu oran alt sosyoekonomik grupta yüzde 78,6’ya çıktı.
Eşyalar sabitlenmiyor
Depreme karşı evdeki eşyalarını tamamen sabitlediğini söyleyenlerin oranı yüzde 26,4’te kaldı. Katılımcıların yüzde 23,3’ü eşyalarını kısmen sabitlediğini, yüzde 50,3’ü ise hiçbir sabitleme yapmadığını belirtti.
Bu tablo, deprem riskinin yüksek algılanmasına rağmen, bireysel önlemlerin yeterince hayata geçirilmediğini ortaya koydu.
Yakın gelecekte deprem bekleniyor
Katılımcıların yüzde 85,7’si İstanbul’un yakın gelecekte yıkıcı bir deprem riski taşıdığı görüşünde. Ankete katılanların yüzde 57,7’si deprem sırasında ne yapacağını bildiğini ve kendine güvendiğini ifade ederken, yüzde 37,1’i “tedbir almanın kaderi değiştirmeyeceği” görüşüne katıldığını söyledi.
Acil durum bilinci yetersiz
Araştırmaya göre yaşam üçgeni kavramını bildiğini söyleyenlerin oranı yüzde 64,8 olurken, yüzde 35,2’si bu kavramı bilmediğini belirtti. Evinde deprem anında ulaşabileceği bir acil durum çantası bulunanların oranı ise yüzde 37,3’te kaldı.
Katılımcıların yüzde 88,4’ü evlerinde elektrik, su ve doğalgaz girişlerini nasıl kapatacağını bildiğini ifade ederken, yaşadığı bölgede deprem sonrası resmi toplanma alanını bildiğini söyleyenlerin oranı yüzde 55,6 olarak ölçüldü.