Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul'daki Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda düzenlenen Bosphorus Diplomasi Forumu'nda Türkiye'nin enerji politikasındaki ana hedefin dışa bağımlılığı sona erdirmek olduğunu söyledi. Bayraktar, halen yüzde 70 dolayında bulunan bağımlılık oranını 2035'e kadar yüzde 50'nin altına indirmeyi, sonraki aşamada ise sıfırlamayı amaçladıklarını belirtti.
“Küresel Sistemin Kırılma Noktası: Enerji Diplomasisi” başlıklı panelde gençlerle buluşan Bayraktar; Genç Diplomasi Derneği Başkan Yardımcısı Ömer Tayyip Erdoğan, BDF'26 Kurumsal İletişim Koordinatörü Salih Emre Şahin ve BDF'26 Komite Moderatörü Elif Rana Durdu'nun sorularını yanıtladı. Bakan, enerji kaynaklarını ülke içinde ve çevreyle uyumlu biçimde üretmenin ekonomik olduğu kadar stratejik bir üstünlük sağladığını, özellikle gelişmekte olan ülkelerde talebin hızla büyüdüğünü anlattı.
2035 planının üç ayağı
Bayraktar'ın çizdiği yol haritasında yerli petrol ve doğal gaz üretiminin artırılması, yenilenebilir ve nükleer enerji yatırımları ile tüketimin daha verimli hale getirilmesi öne çıkıyor. Sakarya Gaz Sahası, Gabar'daki petrol üretimi ve yurt içi ile yurt dışındaki çalışmaların bu planın üretim ayağını oluşturduğunu söyleyen Bayraktar, kritik ve stratejik madenlerde bağımsızlığın da aynı hedefin parçası olduğunu vurguladı.
Ulaştırmada kullanılan enerjinin yalnızca binde 5'inin elektrikten geldiğine işaret eden Bayraktar, Türkiye'de 2035'e kadar 8 ila 10 milyon elektrikli aracın kullanılabileceğini söyledi. Elektrik üretimindeki yüzde 65-70 düzeyindeki yerlilik oranının yükseltilmesi ve yenilenebilir kaynakların payının artırılmasıyla benzin ve motorindeki dışa bağımlılığın azaltılması planlanıyor. Bakan'a göre bu dönüşüm on yıl içinde başarıldığında enerji kaynaklı cari açık önemli ölçüde gündemden çıkabilecek.
100 milyar dolarlık enerji faturası
Türkiye'nin 2022'de enerji için yurt dışına yaklaşık 100 milyar dolar ödediğini hatırlatan Bayraktar, yerli üretimin bu kaynağın ülke içinde kalmasını sağlayacağını söyledi. Jeopolitik risklere de değinen Bakan, İran'a yönelik saldırılarla başlayan savaşın Hürmüz Boğazı'ndaki petrol ve LNG tankeri trafiğini etkilediğini anlattı. Türkiye'nin petrol tedarikinin yüzde 10'unu Hürmüz üzerinden sağlaması nedeniyle ülkede sorun yaşanmadığını, daha yüksek bağımlılığı bulunan bazı ülkelerin ise enerji tüketimini azaltıp uzaktan çalışma ve eğitim seçeneklerini yeniden tartışmaya başladığını belirtti.
Enerjiye erişimde küresel eşitsizlik
Bayraktar, Sahra Altı Afrika'nın toplam elektrik tüketiminin New York'un tüketimine denk olduğunu, dünyada yaklaşık 700 milyon kişinin elektriğe ulaşamadığını ve 2 milyardan fazla insanın geleneksel pişirme yöntemlerini kullandığını söyledi. Kişi başına yıllık elektrik tüketiminin ABD'de 14 bin kilovatsaat, Türkiye'de ve dünya ortalamasında 4 bin kilovatsaat düzeyinde olduğunu belirten Bakan, enerjiye erişimi temel insan haklarından biri olarak niteledi; elektrik yokluğunun temiz su, hijyen, sağlık ve haberleşme imkanlarını da sınırladığını kaydetti.
Gabar örneğini “Terörsüz Türkiye” ve “Terörsüz Bölge” hedefleriyle ilişkilendiren Bayraktar, bu yöndeki adımın Meclis'te geniş katılım ve destekle atıldığını söyledi. Geçmişte terör saldırılarıyla anılan bölgede bugün 3 bin 500'den fazla gencin petrol sahalarında çalıştığını belirten Bakan, enerji bağımsızlığının ekonomik ve siyasi gücü birlikte artıracağını ifade etti.
