Küresel teknoloji devlerinin veri merkezi altyapılarına yönelik sermaye harcamaları, geçtiğimiz yıl itibarıyla 400 milyar doların üzerine çıkarak tarihi bir seviyeye ulaştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan "Enerji ve Yapay Zeka Üzerine Temel Sorular" başlıklı kapsamlı rapora göre, bu alandaki yatırımların 2024 yılı sonuna kadar yüzde 75 oranında artış göstermesi öngörülüyor. Raporda dikkat çeken en çarpıcı detaylardan biri ise, teknoloji sektöründe faaliyet gösteren sadece beş dev şirketin toplam yatırım miktarının, küresel petrol ve doğal gaz üretimi için yapılan harcamaları geride bırakmış olmasıdır.
Kapasite 18 ayda üç katına çıktı
IEA'nın uydu tabanlı izleme verileri ve Nisan 2026 itibarıyla güncellenen analizleri, özellikle yapay zeka (AI) odaklı veri merkezlerinin kapasitesinin son 18 ayda üç kattan fazla arttığını ortaya koyuyor. Yapay zekanın yeteneklerindeki bu hızlı gelişim; ekonomik büyüme, inovasyon ve küresel rekabet gücü üzerinde dönüştürücü etkiler yaratırken, mevcut iş gücü yapısında da köklü değişimleri beraberinde getiriyor. Uzmanlar, veri merkezi projelerinin dünya genelinde hızla artmasına rağmen, altyapı ve enerji kısıtları nedeniyle tüm projelerin hayata geçirilmesinin mümkün olmayabileceği konusunda uyarıyor.
Karmaşık uygulamalar enerji tüketimini artırıyor
Yapay zekanın enerji verimliliği tarafında ise umut verici gelişmeler yaşanıyor. Yazılım ve donanım teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde, bir yapay zeka görevi başına düşen enerji tüketimi her yıl belirgin şekilde azalıyor. Verilere göre, basit metin tabanlı bir yapay zeka sorgusu, aynı süre boyunca çalışan bir televizyondan daha az elektrik tüketiyor. Ancak video üretimi, derin akıl yürütme ve otonom görevler gibi karmaşık uygulamalar devreye girdiğinde tablo değişiyor. Bu tür işlemlerin, basit bir metin sorgusuna kıyasla yüzlerce, hatta binlerce kat daha fazla enerji talep ettiği vurgulanıyor.
2030 yılı için kritik elektrik uyarısı
Veri merkezlerinin elektrik tüketimi geçtiğimiz yıl 485 teravatsaat seviyesine ulaştı. IEA öngörülerine göre bu rakam 2030 yılına kadar yaklaşık iki katına çıkarak 950 teravatsaate ulaşacak. Bu miktar, küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3'üne denk geliyor. Öte yandan, enerji ekipmanları ve çip üretimindeki tedarik zinciri darboğazlarının aşılması durumunda, 2030 sonrasında enerji talebindeki artışın çok daha keskin olabileceği belirtiliyor. (Kaynak: IEA Enerji ve Yapay Zeka Raporu, Nisan 2026)
