ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının 13. gününe girerken, Umman’ın önemli petrol ihracat terminalindeki gemilerin tahliye edilmesi ve Irak sularında iki petrol tankerinin hedef alınması, küresel enerji piyasalarında alarm yarattı. Arz kesintisi endişeleri büyürken Brent petrol yüzde 10’dan fazla yükselerek varil başına 100 doların üzerine çıktı. Brent petrol savaş öncesi 73 dolar, dün ise 85 dolar civarındaydı.
Orta Doğu’da enerji altyapısına saldırılar
Orta Doğu’da enerji altyapısını hedef alan gelişmeler petrol piyasalarında sert yükselişe yol açtı. Umman’ın kritik petrol ihracat noktalarından birinde bulunan gemilerin tahliye edilmesi ve Irak sularında iki petrol tankerine saldırı düzenlenmesi sonrası petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıktı.
Yaşanan gelişmeler, bölgedeki enerji tesislerinin güvenliğine yönelik riskleri artırırken, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA)’nın piyasaya rekor miktarda petrol rezervi sürme kararının etkisini gölgede bıraktı.
Tekrar 100 dolar sınırını geçti
Brent petrol fiyatı yüzde 10,5 artışla 101,59 dolara kadar yükseldi. ABD ham petrolü (WTI) ise 96 dolar seviyesine yaklaşarak son dönemin en yüksek seviyelerinden birine çıktı.
Konuya yakın kaynaklara göre Umman, önlem amacıyla Mina Al Fahal petrol terminali’ndeki tüm gemilerin bölgeden ayrılmasını sağladı. Hürmüz Boğazı’nın dışında bulunan bu terminal, Orta Doğu petrolünün küresel piyasalara ulaştırılabildiği az sayıdaki kritik limanlardan biri olarak biliniyor.
Hürmüz Boğazı kapanma riski
Irak, tankerlerin hedef alınmasının ardından petrol terminallerindeki faaliyetleri geçici olarak durdurdu. Hürmüz Boğazı’nın neredeyse kapanma noktasına gelmesinin ardından üretimi azaltmaya başlayan ilk Basra Körfezi üreticilerinden biri Irak oldu. Daha sonra Kuveyt ve Suudi Arabistan da üretimde kesintiye gitti.
Rezerv ve arz önlemleri
Bu gelişmeler üzerine Uluslararası Enerji Ajansı, piyasadaki arz sıkıntısını azaltmak amacıyla koordineli şekilde 400 milyon varillik rezerv salımı kararı aldı. Bu miktar, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından piyasaya sürülen petrolden daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor.
ABD yönetimi de küresel petrol fiyatlarını düşürme çabaları kapsamında 172 milyon varillik petrolü piyasaya sunmayı planladığını açıkladı.
Arz kesintileri ve uyarılar
Dünya genelinde günlük petrol tüketimi 100 milyon varilin biraz üzerinde bulunurken, Körfez ülkelerinde yaşanan üretim kesintileri bunun yaklaşık yüzde 6’sına denk geliyor. Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin sürmesi halinde petrol arzındaki kesintilerin daha da büyüyebileceği uyarısında bulunuyor.
