Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’ın (OVP) kamuoyuna duyurulmasının ardından gazetecilerin makroekonomik hedeflere ve enflasyon projeksiyonlarına ilişkin sorularını yanıtladı. Hükümet ile Merkez Bankası arasındaki politika uyumuna dikkat çeken Karahan, belirlenen yeni oranların koordinasyon içinde kararlaştırıldığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bugün açıklanan hedefler birlikte belirlenmiş hedefler. Dolayısıyla aslında eşgüdümün bundan sonraki süreçte, özellikle yönlendirilen fiyatlarda, daha güçlü olacağı mesajını da içeriyor.”
Enflasyon beklentilerindeki yukarı yönlü revizyonun geçmiş dönem gerçekleşmelerinden beslenen atalet etkisine de değinen Karahan, şu ifadeleri kullandı:
“Bir yıl içinde enflasyon gerçekleşmesi hedefin üzerinde olduğunda bunun önümüzdeki yıl ve bundan sonraki yıllarda da bir miktar sarkan etkisi oluyor. Dolayısıyla revizyonun bir kısmı bunu yansıtıyor.”
Savaşın manşet enflasyona faturası 7 puan
Küresel ölçekte son yıllarda derinleşen tedarik zinciri aksamaları, pandemi etkileri ve bölgesel çatışmaların enflasyon dinamiklerini baskıladığını kaydeden Karahan, devam eden savaş ortamının yurt içi fiyatlama davranışlarına doğrudan yansıdığını ifade etti. Savaş koşullarının Türkiye'deki yıllık enflasyona etkisinin bu yıl 7 puana yaklaştığını hesapladıklarını aktaran Karahan, bu baskının mekanizmasını şöyle açıkladı:
“Doğrudan etkiler var; enerji maliyetlerinin artmasından kaynaklanan etkiler. Ancak artan enerji maliyetlerinin dışında bunun ulaştırma hizmetlerine yansıyan etkileri, ulaştırma hizmetlerinin gıdadan birçok ürüne yansıyan etkileri söz konusu.”
Karahan ayrıca tarımsal üretimin ana girdisi olan gübre fiyatları ile temel tüketim malları, dayanıklı tüketim ürünleri, petrokimya ve kimya sanayiine dayalı kalemlerde de savaş kaynaklı ciddi bir maliyet artışının sürdüğünü dile getirdi.
Karahan: Enflasyon görünümünde karamsarlığa yer yok
Rakamlardaki artışın kalıcı bir bozulma şeklinde okunmaması gerektiğine işaret eden Karahan, para politikasının gecikmeli etkilerinin iç talepteki dengelenmeyi başarıyla sürdürdüğünü söyledi. Karahan, sürece ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Ciddi bir revizyon ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak değerlendirmiyoruz.”
Döviz kuru hareketleri ve emtia fiyatlarındaki gelişmelerin temel enflasyon göstergelerine geçişkenliğinin geçmiş dönemlere kıyasla daha sınırlı kaldığını belirten Karahan, hizmet sektöründeki katılık ve hedeften sapmanın ana gerekçelerine ilişkin şunları kaydetti:
“Dolayısıyla aslında bu seneki temel sapmanın sebebi, savaşın hem beklenenden daha şiddetli gerçekleşmiş olması hem de sürecin hâlâ devam ediyor olması.”
Kira ve eğitim gibi yüksek atalet barındıran alt kalemlerde geçmiş yıllara kıyasla daha ılımlı bir eğilimin gözlendiğini ifade eden Karahan, hizmet enflasyonundaki yatay direncin ulaştırma ve haberleşme sektörlerinden kaynaklandığını, ulaştırma fiyatlarındaki katılığın temel belirleyicisinin ise doğrudan jeopolitik gelişmeler olduğunu sözlerine ekledi.
