Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe hizmet standartlarını yükseltmek, tüketici haklarını koruma altına almak ve kayıt dışı faaliyetleri engellemek amacıyla hazırladığı "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik"i Resmi Gazete'de yayımladı. Yeni düzenlemeyle birlikte filolardaki araçlara yaş ve kilometre sınırlaması getirilirken; yetki belgesi alma zorunluluğu, depozito tavanı, filo büyüklüğü ve çevreci araç kotaları yasal güvenceye bağlandı.
İşletmelere yetki belgesi ve merkezi bilgi sistemi şartı
Yönetmelik kapsamında, ticari amaçla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti yürüten tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu kılındı. İşletmecilerin meslek odasına kayıtlı, vergi mükellefi ve en az ilköğretim mezunu olmasının yanı sıra Seviye 4 Mesleki Yeterlilik Belgesi'ne sahip olması şartı aranacak. Ticaret Bakanlığı ayrıca tüm kiralama süreçlerinin ve araçların anlık takibini sağlamak üzere 1 Ocak 2027 tarihine kadar "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi"ni (MKKBS) kurarak faaliyete geçirecek.
6 yaşından büyük ve yüksek kilometreli araçlar kiralanamayacak
Düzenlemenin öne çıkan maddeleri arasında araçların fiziki ve teknik kriterleri yer aldı. Klasik araçlar kapsam dışı tutulmak üzere, 6 yaşını doldurmuş taşıtların kiraya verilmesi tamamen yasaklandı. Kilometre sınırında ise standart benzinli ve dizel taşıtlar için üst limit 180 bin kilometre, elektrikli araçlar için ise 300 bin kilometre olarak belirlendi. Ayrıca periyodik bakımları zamanında yapılmamış veya sigorta ve adli kayıtlarında ağır hasar kaydı bulunan taşıtların filolarda bulunmasına izin verilmeyecek.
Depozito tutarlarına üst sınır ve 7 günlük iade güvencesi
Sektörde en sık uyuşmazlık yaşanan depozito (güvence bedeli) uygulaması yasal sınırlar içine alındı. Buna göre, 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında depozito tahsil edilebilecek. Aracın teslim edilmesinin ardından alınan depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu olacak. Yönetmelik gereği, kullanımdan kaynaklanan olağan yıpranmalar nedeniyle depozitodan kesinti yapılamayacak ve mahkeme veya tahkim kararı olmaksızın tüketiciden "değer kaybı" bedeli talep edilemeyecek.
Büyükşehirlerde asgari filo ve çevreci araç kotası
İşletmelerin faaliyet gösterdikleri bölgelere göre filolarında en az 5 ila 10 araç bulundurması gerekecek. Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerdeki işletmelere en az 10 araçlık filo şartı getirilirken, filolarda en az 2 adet hibrit veya elektrikli araç bulundurulması zorunlu kılındı. Araçların belirlenen bir oranının doğrudan işletme adına tescilli olması kuralı da devreye alındı.
Kademeli geçiş takvimi belirlendi
Yönetmelik hükümleri 1 Ocak 2027 itibarıyla resmen uygulanmaya başlayacak. Sektördeki mevcut işletmelerin yetki belgesi alma yükümlülüğünü yerine getirmeleri için 1 Temmuz 2027'ye kadar, araç sayısı, filo niteliği, yaş ve kilometre kriterlerine tam uyum sağlamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar geçiş süresi tanındı.
