Goldman Sachs ekonomisti Megan Peters tarafından hazırlanan ve Temmuz 2026'da kamuoyuna yansıyan son araştırmaya göre, yapay zeka teknolojilerine yönelik küresel sermaye harcamalarındaki (CapEx) sert artış, makroekonomik dengeleri sarsmaya başladı. Bellek çipleri, yarı iletkenler, kurumsal yazılımlar ve elektrik gibi temel üretim girdilerinde yaşanan talep patlaması, arz zincirlerini zorlayarak küresel fiyatlar üzerinde ciddi bir yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Çekirdek enflasyona 50 baz puanlık ek yük
Banka, yapay zeka kaynaklı bu maliyet artışlarının ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası kararlarında en çok dikkate aldığı veri olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları (Core PCE) enflasyonunu halihazırda yıllık bazda 20 baz puandan fazla yukarı çektiğini hesapladı. Goldman Sachs'ın güncel projeksiyonlarına göre, söz konusu enflasyonist katkının 2026 yıl sonuna kadar 50 baz puana (yüzde 0,5) ulaşması bekleniyor. Bu durumun, Fed'in faiz indirimi süreçlerindeki hareket alanını ciddi ölçüde daraltabileceği belirtiliyor. Kanada, Avustralya, Avrupa, İngiltere ve Japonya gibi diğer gelişmiş ekonomilerde ise yapay zekanın çekirdek enflasyona yapacağı katkının ortalama 10 baz puan seviyesinde daha sınırlı kalacağı tahmin ediliyor. Ekonomist Peters, ABD'deki bu ayrışmanın, yazılım ve teknoloji harcamalarının Amerikan tüketici sepetindeki yüksek ağırlığından kaynaklandığını ve bu durumun büyük ölçüde ABD'ye özgü bir finansal tablo yarattığını vurguladı.
Bellek çipi fiyatları bir yılda katlandı
Yapılan analize göre yapay zekanın enflasyon sepetine olan etkisi üç temel kanal üzerinden ilerliyor. Bu kanallardan ilki ve en belirgini, yapay zeka sunucularında kullanılan bellek çipi fiyatlarındaki olağanüstü artış oldu. Bilgisayar donanımı platformu Pangoly verilerine dayandırılan raporda, geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 35 dolar olan 8 GB DDR5 bellek modülünün ortalama fiyatının bu ay itibarıyla 148 dolara kadar yükseldiği kaydedildi. Goldman Sachs, bellek fiyatlarıyla doğrudan ilişkili olan yazılım ve bilgisayar aksesuarları enflasyonunun Kasım 2026'da yıllık yüzde 30 ile zirve noktasına ulaşmasını bekliyor.
Yazılım ve abonelik ücretleri güncelleniyor
İkinci kanal olarak, şirketlerin geliştirdikleri üretken yapay zeka özelliklerini mevcut dijital ürün ve servislerine entegre ederek lisans bedellerini artırması gösteriliyor. Raporda bu duruma somut örnek olarak teknoloji devi Microsoft'un, yapay zeka destekli Copilot uygulamasını Microsoft 365 paketine eklemesinin ardından dünya genelindeki abonelik ücretlerinde fiyat artışına gitmesi sunuluyor. Yazılım harcamalarının ABD çekirdek enflasyon endeksleri içerisindeki ağırlığının yüksek olması, bu kanaldan gelen fiyat artışlarının da yine en çok ABD'de hissedilmesine yol açıyor.
Veri merkezlerinin enerji iştahı artıyor
Yapay zeka yatırımlarının üçüncü ve en maliyetli yapı taşını ise enerji oluşturuyor. Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kurulan devasa veri merkezleri, küresel elektrik talebini hızla yukarı çekiyor. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre, ABD şehirlerindeki ortalama elektrik fiyatı kilovatsaat başına 0,19 dolara ulaşarak Mayıs 2022 dönemine kıyasla yüzde 27’lik bir artış gösterdi. Goldman Sachs, şu an ülkenin toplam elektrik talebinin yüzde 6’sını tüketen veri merkezlerinin, on yılın sonuna kadar bu oranı yüzde 11’e çıkaracağını öngörüyor. Ayrıca, Orta Doğu'da yaşanan güncel jeopolitik gerilimlerin enerji arz güvenliğine yönelik endişeleri diri tutması da küresel elektrik ve enerji maliyetlerini yapısal olarak destekliyor.
Uzun vadeli verimlilik beklentisi sınırlı kalabilir
Raporun sonuç bölümünde, yapay zeka teknolojilerinin kısa ve orta vadede arz yönlü şoklar yaratarak maliyetleri artırmasına karşın, uzun vadede iş süreçlerinde sağlayacağı otomasyon ve verimlilik artışları sayesinde dezenflasyonist (enflasyonu düşürücü) bir etki yaratabileceği kabul ediliyor. Ancak Goldman Sachs analistleri, yapay zekanın bu uzun vadeli rahatlatıcı etkisinin, 1990'lı yıllarda yaşanan internet devriminin küresel ekonomide yarattığı dezenflasyonist dalgaya kıyasla çok daha sınırlı ve yavaş olabileceği konusunda ekonomi yönetimlerini uyarıyor.
