Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yürütülen dijitalleşme ve denetim çalışmaları meyvelerini verdi. Geçen yıl elde edilen kazançlara yönelik yürütülen beyanname süreci sonucunda yaklaşık 5,5 milyon mükellef bildirimde bulunurken, bu rakam Cumhuriyet tarihinin rekoru olarak kayıtlara geçti. Özellikle Hazır Beyan Sistemi'nin etkin kullanımı ve bilgilendirme faaliyetleri sayesinde 401 bin vatandaş ilk kez mükellefiyet tesis ettirerek beyanname verdi.
Beyanname sayısında üç yıllık istikrarlı yükseliş
Mart ayı boyunca süren yoğun mesai sonucunda; ticari, zirai ve serbest meslek kazancı olan mükelleflerden 2 milyon 899 bin beyanname alındı. Bu sayı 2023 yılında 2,6 milyon seviyesindeyken, üç yıllık periyotta yüzde 11’lik bir artış sergilendi. Daha çarpıcı bir gelişme ise beyan edilen matrah tutarlarında yaşandı. 2023 döneminde 270,4 milyar lira olan toplam matrah, 2025 gelirleri için 897,3 milyar liraya yükselerek yüzde 232 oranında devasa bir artış kaydetti.
Kira ve ücret gelirlerinde matrah patlaması
Kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç türlerini kapsayan Hazır Beyan Sistemi üzerinden 2 milyon 558 bin mükellef işlem yaptı. Bu gruptaki mükelleflerin beyan ettiği toplam matrah 1 trilyon 458 milyar liraya ulaşırken, hesaplanan vergi tutarı 446 milyar lira olarak belirlendi. Geçen yıla oranla matrahta yüzde 70, bir önceki yıla göre ise yüzde 265’lik bir artış görülmesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin etkinliğini ortaya koydu.
Eksik beyan verenler için son çıkış: Pişmanlık hükümleri
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, beyan döneminin ardından yaptığı değerlendirmede, gönüllü uyumun kamu maliyesi için kritik öneme sahip olduğunu belirtti. Bakan Şimşek, gelirlerini süresinde beyan etmeyen veya eksik bildiren mükellefler için önemli bir hatırlatmada bulundu: "Pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyanname veren mükelleflere vergi ziyaı cezası kesilmiyor." Bakanlık, beyanname vermeyenlerin tespitine yönelik çalışmaların başladığını ve bu verilerin cezalı işlem yapılmak üzere vergi dairelerine sevk edileceğini bildirdi.
Denetim kapasitesi ve vergi adaleti vurgusu
Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesinde vergilemede adalet ve etkinliğin artırılmasının hedeflendiğini ifade eden Şimşek, Gelir İdaresi personelinin analiz ve saha çalışmalarındaki başarısını tebrik etti. Kayıt dışı faaliyetlere yönelik tespit kapasitesinin artmasıyla birlikte, 2025 yılı toplam gelir vergisi matrahı 2 trilyon 355 milyar liraya, hesaplanan toplam vergi ise 702 milyar liraya yükselerek son üç yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.
