Dönerden burgere, sucuktan kanatlı kıymaya kadar birçok et ürününün üretim kurallarında değişikliğe gidildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (2026/15), 16 Eylül tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
2019 yılından bu yana uygulanan eski tebliğ yürürlükten kaldırılırken, mevcut işletmelere yeni düzenlemelere uyum sağlamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre verildi.
Yeni düzenlemenin tüketiciyi doğrudan ilgilendiren bölümünde döner, burger, sucuk ve diğer et ürünlerinin içeriğine ilişkin standartlar yeniden belirlendi. Üreticiler açısından ise değişiklikler reçete, etiket, ambalaj, üretim ve bazı ürünlerde soğuk zincir süreçlerini kapsıyor.
Dönerde reçete ve etiket değişiyor
Yeni düzenlemeyle döner; yaprak döner, yaprak-kıyma döner ve kıyma döner olmak üzere üç ayrı grupta değerlendirilecek.
Kıyma dönerde kıyma oranı en fazla yüzde 90, yaprak et oranı ise en az yüzde 10 olacak. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60 olarak uygulanacak.
Döner ürünlerinde yağ oranı yüzde 25’i, tuz oranı yüzde 2’yi aşamayacak. Toplam et proteini ise en az yüzde 12 olacak. Protein tozları, soya ve nişasta gibi bazı dolgu maddelerinin kullanımına da izin verilmeyecek.
Ürünün hangi döner türüne ait olduğu etikette açık şekilde belirtilecek. Bu nedenle yeni kriterlere uymayan mevcut ürünler için üreticilerin hem reçeteyi hem de ambalajı değiştirmesi gerekebilecek.
Kanatlı ürünlerinde dondurma şartı
Kanatlı ürünlerinde de üretim ve satış süreçlerini etkileyen yeni kurallar getirildi. Kanatlı eti dönerinde yağ oranı üst sınırı yüzde 15 olarak belirlendi.
Kanatlı kıyma ve kanatlı kıymadan hazırlanan et karışımları ise yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.
Bu düzenleme, ürünlerin içeriğinin yanı sıra üreticilerin dondurma kapasitesini, depolama koşullarını ve soğuk zincir operasyonlarını da ilgilendiriyor.
Burger ayrı bir ürün olarak tanımlandı
Yeni tebliğle burger de ayrı şekilde tanımlanan et ürünleri arasında yer aldı.
Kırmızı etten üretilen köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az yüzde 10, yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı ise en fazla yüzde 2 olacak.
Protein tozu ve soya gibi bazı bileşenlerin kullanımına izin verilmeyecek. Ekmek, galeta unu ve baharatlardan gelebilecek nişasta ile bitkisel protein için de toplam yüzde 5 sınırı uygulanacak.
Sucukta bazı protein oranları düşürüldü
Yeni düzenlemenin bütün et ürünlerinde maliyet artışı anlamına gelmediği belirtiliyor. Sucukta asgari toplam et proteini oranı yüzde 16’dan yüzde 15’e düşürüldü.
Isıl işlem görmüş sucukta ise asgari toplam et proteini oranı yüzde 14’ten yüzde 13’e indirildi.
Bu nedenle yeni düzenlemenin maliyetlere etkisinin tüm üreticiler ve ürünler açısından aynı olması beklenmiyor. Maliyet değişiminin ürün ve şirket bazında yapılacak hesaplamalarla ortaya çıkması bekleniyor.
Üreticilere 31 Mart 2027’ye kadar süre
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle mevcut işletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
