Ekonomide 2025 Karnesi: Büyüme Yüzde 3,7'de Kaldı, İnşaat ve İmalat Öne Çıktı

TÜİK verilerine göre Türkiye ekonomisi 2025'te yüzde 3,7 büyüdü. Cari fiyatlarla GSYH 63 trilyon 240 milyar TL'ye ulaşırken, kişi başına gelir 18 bin 103 dolar oldu. İnşaat sektörü yüzde 11 ile en hızlı büyüyen alan olurken, tarım yüzde 8,5 küçüldü.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan rakamlar, ekonominin geçen yıl beklentilerin hafif altında bir performans sergilediğini ortaya koydu. Zincirlenmiş hacim endeksine göre yıllık GSYH, 2024'e kıyasla yüzde 3,7 artış kaydetti.

63 Trilyonluk Ekonomi

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla hesaplanan GSYH, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 41,6'lık nominal artışla 63 trilyon 240 milyar 524 milyon TL seviyesine ulaştı. Bu dönemde kişi başına düşen milli gelir ise cari fiyatlarla 714 bin 682 TL, ABD doları cinsinden 18 bin 103 dolar olarak gerçekleşti. Rakamlar, ekonominin büyüklüğünün yanı sıra fiyat artışlarının etkisini de gözler önüne serdi.

Sektörlerin Karnesi: İnşaat Zirvede, Tarım Dibe Vurdu

2025 yılında sektörler bazında en dikkat çekici performans inşaatta yaşandı. İnşaat sektörü yüzde 11'lik büyüme ile en hızlı genişleyen alan oldu.

Onu yüzde 8,5 ile kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor; yüzde 7,9 ile bilgi ve iletişim sektörleri takip etti. Ancak tablonun diğer tarafında tarım, ormancılık ve balıkçılık yüzde 8,5'lik daralma ile en çok küçülen sektör olarak kayıtlara geçti.

Su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri yüzde 5, hanehalklarının işverenler olarak faaliyetleri ise yüzde 4,2 ile küçülen diğer kalemler oldu.

İmalat Sanayinin Payı Yüzde 15,6

Gayrisafi yurt içi hasılada en yüksek payı yüzde 15,6 ile imalat sanayi aldı. Bu sektörü yüzde 12,9 ile toptan ve perakende ticaret ile motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı, yüzde 9,2 ile gayrimenkul faaliyetleri izledi. En düşük pay ise hanehalklarının işverenler olarak faaliyetlerinde görüldü. Bu veriler, üretim tarafında sanayinin lokomotif olmaya devam ettiğini gösterdi.

Tüketimde Gıda ve Konut Öne Çıktı

Harcama tarafında yerleşik hanehalkı nihai tüketim harcamaları, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,2 artış gösterdi. Hanehalkı harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 54,4 olarak hesaplandı.

Harcama grupları incelendiğinde, yüzde 21,4 ile gıda ve alkolsüz içecekler ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 18 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar; yüzde 15 ile ulaştırma takip etti.

Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1 artarken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 7,3 yükseldi. Bu kalemlerin GSYH içindeki payları sırasıyla yüzde 13,9 ve yüzde 30,7 oldu.

Dış Ticarette İhracat Geriledi, İthalat Arttı

Dış ticaret verileri, 2025 yılında ihracatın yüzde 0,6 azaldığını, ithalatın ise yüzde 4,6 arttığını ortaya koydu. Harcama yöntemine göre cari GSYH içinde mal ve hizmet ihracatının payı yüzde 24,7, ithalatın payı ise yüzde 25 olarak gerçekleşti. Bu durum, net ihracatın büyümeye negatif katkı yaptığına işaret etti.

Gelir Dağılımında İş Gücü Ödemeleri

Gelir yöntemiyle yapılan hesaplamalara göre, iş gücü ödemeleri 2025 yılında yüzde 40 artarken, brüt işletme artığı/karma gelir yüzde 41,3 arttı. İş gücüne yapılan ödemelerin cari gayrisafi katma değer içindeki payı yüzde 36,6'ya gerilerken, net işletme artığı/karma gelirin payı yüzde 44,3'e yükseldi. Bu veriler, milli gelirin dağılımında sermaye lehine bir seyir izlendiğini gösterdi.

İLGİLİ HABERLER