Avrupa Otelciler, Restoranlar ve Kafeler Birliği (HOTREC) öncülüğünde çevrim içi seyahat ve rezervasyon platformu Booking.com aleyhine başlatılan dev toplu tazminat sürecine Türkiye'deki konaklama tesisleri de katılıyor. Platformun haksız pazar gücü ve rekabete aykırı komisyon oranları uyguladığını belirten yerli oteller, geçmiş dönem zararlarını tazmin etmek üzere hukuki girişim başlattı.
2004-2025 yılları arasında platforma kayıtlı 21 binden fazla tesisin tamamının davaya müdahil olması halinde talep edilecek toplam tazminat tutarının yaklaşık 3 milyar euroyu bulacağı hesaplanıyor. Türkiye’deki işletmelerin yalnızca yüzde 10’unun davaya dahil olması durumunda dahi sektöre 450 ila 500 milyon euro arasında bir geri ödeme sağlanabileceği öngörülüyor.
Avrupa Adalet Divanı ve Rekabet Kurumu kararları emsal oluşturuyor
Platformun uyguladığı "en iyi fiyat garantisi" ve fahiş komisyon politikaları Türkiye'de ilk olarak 2017 yılında Rekabet Kurulu tarafından incelenmiş ve ihlal kararı verilmişti. Avrupa cephesinde ise Avrupa Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli emsal kararıyla söz konusu pazar uygulamalarının AB rekabet hukukuna açıkça aykırı olduğu tescillendi.
Türkiye'deki dava sürecine hukuki danışmanlık sağlayan Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı adına değerlendirmelerde bulunan sektör temsilcisi Armin Zerunyan, sektörün platformun varlığına değil, hâkim durumun kötüye kullanılmasına karşı durduğunu vurguladı. Zerunyan, özellikle bağımsız ve orta ölçekli işletmelerin yüzde 25-30 bandına varan ağır komisyon yükü altında bırakıldığını ifade etti.
Süreç 2027'de başlayacak, yaptırım riski bulunmuyor
Yargılama sürecinin 2027 yılında başlamasının ve ortalama 2-3 yıl sürmesinin öngörüldüğünü belirten Zerunyan, taraflar arasında uzlaşma sağlanması durumunda sonucun çok daha erken alınabileceğini kaydetti. Komisyon oranlarının gerilemesinin konaklama maliyetlerini düşürerek tüketiciye sunulan oda fiyatlarına olumlu yansıyacağını aktardı.
Davaya katılacak otellerin platform tarafından sıralamada geriye düşürülme veya yaptırıma uğrama çekincelerine de değinen Zerunyan, Avrupa genelinde davaya dahil olan 15 bini aşkın otelin hiçbir ticari kayıp ya da ayrımcılık yaşamadan platform üzerinden rezervasyon almaya devam ettiğini hatırlattı.
TBMM'den komisyona yüzde 17 tavan sınırı ve izin belgesi şartı
Yargı sürecinin yanı sıra yasal düzenleme tarafında da önemli adımlar atılıyor. TBMM Başkanlığı'na sunulan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi ile Booking.com ve Airbnb gibi uluslararası platformların Türkiye pazarında faaliyet gösterebilmesi için 2 yıl geçerli olacak ve 5 milyon lira bedelle temin edilecek izin belgesi alması zorunlu hale getiriliyor. Kanun teklifi kapsamında ayrıca platformların konaklama satış bedelleri üzerinden alabileceği komisyon oranına yüzde 17 üst sınır getirilmesi planlanıyor.
