Döviz kurlarına baktığınızda 1 İran riyalinin (IRR) 0 Euro olarak görünmesi, teknik bir "yuvarlama" sonucudur. 12 Ocak 2026 itibarıyla 1 Euro, yaklaşık 1.580.000 (1.5 milyon) İran riyali seviyelerine kadar gerilemiştir. Bu durumda 1 riyalin değeri 0.00000063 Euro gibi çok küçük bir rakama tekabül eder. Çoğu dijital platform ve bankacılık uygulaması, virgülden sonraki bu kadar küçük basamakları gösteremediği için değeri doğrudan "0" olarak yuvarlar.
İran ekonomisinde "Mükemmel Fırtına": Ocak 2026 analizi
Riyalin Euro ve Dolar karşısındaki bu tarihi çöküşü, sadece matematiksel bir basamak sorunu değil; İran'ın son yıllarda yaşadığı en büyük ekonomik ve siyasi krizin bir sonucudur. Ocak 2026 itibarıyla bu tablonun arkasında yatan ana nedenler şunlardır:
- Hiperenflasyon: İran'da enflasyon Ocak 2026 itibarıyla %42'nin üzerinde seyrediyor. Gıda enflasyonu ise hane halkı bütçelerini sarsmaya devam ediyor.
- Yaygın Protestolar ve Grevler: 28 Aralık 2025'te Tahran'da esnafın başlattığı protestolar, bugün itibarıyla 20'den fazla büyük şehre yayılmış durumda. Ekonomik çöküş, halkın "rahat hayat" talebiyle rejim karşıtı gösterilere dönüşmesine yol açtı.
- Döviz Çöküşü: Serbest piyasada 1 ABD dolarının 1.47 milyon riyal seviyesine ulaşması, parayı kağıt değerinin altına düşürdü.
"Sıfırlanma" ne anlama geliyor?
Ekonomik açıdan bir para biriminin dış dünyada "0" olarak algılanması şu riskleri taşır:
| Kavram | Anlamı ve Sonucu |
| Alım Gücü Kaybı | İran vatandaşlarının yurt dışından gelen ithal ürünlere (ilaç, teknoloji) erişiminin neredeyse imkansız hale gelmesi. |
| İkili Kur Farkı | Resmi banka kurları ile sokaktaki "serbest piyasa" kurları arasındaki makasın açılarak kara borsanın canlanması. |
| Döviz Talebi | Halkın riyalden kaçarak elindeki birikimi Dolar, Euro veya Altın'a çevirme hızının artması ve devalüasyon döngüsü. |
Gelecek senaryosu: Riayl kurtulabilir mi?
Analistler, 2026 yılının İran için hem siyasi hem de ekonomik açıdan en "kırılgan" yıl olacağını belirtiyor. Batı yaptırımlarının etkisi ve bölgesel güvenlik krizleri devam ederken, Tahran yönetiminin "elektronik gıda kuponu" gibi önlemleri ekonomik çöküşü durdurmakta yetersiz kalıyor. Paradan sıfır atılması veya yeni bir para birimine geçiş (Toman geçişinin tamamlanması) tartışılsa da, piyasa güveni sağlanmadan bu adımların sadece teknik birer düzenleme olarak kalacağı öngörülüyor.
İran Riyali'nin ekranlarda "0,00" olarak görünmesi, paranın değerinin tam anlamıyla "yok olduğu" anlamına gelmiyor; ancak ekonomik olarak fiilen işlevsiz hale geldiğini (hyper-devaluation) gösteriyor.
“Virgülden Sonrası Yetmiyor”
Döviz büroları veya banka ekranları genellikle para birimlerini virgülden sonra iki hane (0,00) ile gösterir. İran Riyali o kadar büyük bir değer kaybı yaşadı ki (örneğin 1 Euro, milyonlarca Riyal'e denk geliyor), 1 Riyal'in Euro karşılığı matematiksel olarak 0,0000... gibi bir değere düştü.
Özetle: Yazılımlar bu kadar küçük bir değeri ekrana sığdıramadığı için sistemi "0,00"a yuvarlıyor. Bu, paranın matematiksel olarak sıfırlandığı değil, ölçülemeyecek kadar değersizleştiği anlamına gelir.
Ekonomik Anlamı: “Alım Gücünün Çöküşü”
Bu tablo, İran'daki bir vatandaşın cebindeki paranın uluslararası piyasada hiçbir karşılığının kalmadığını gösterir.
İthalatın Durması: İran dışarıdan ilaç, hammadde veya teknolojik ürün alırken Euro veya Dolar ödemek zorunda. Riyal'in bu çöküşü, ülkenin dışarıdan mal almasını imkansız hale getirir. Bu da ülkede kıtlık ve karaborsa riskini doğurur.
Hiperenflasyon: Yerli paranın değersizleşmesi, ülke içindeki fiyatların saatlik olarak değişmesine neden olur. Birikimler bir gecede buharlaşır.
TÜRK LİRASI KARŞISINDA DURUM NE?
İran Riyali'nin Türk Lirası karşısındaki durumu da Euro'daki gibi "ekranda sıfırı görme" noktasına gelmiş durumda.
Güncel verilere göre (12 Ocak 2026 itibarıyla), 1 İran Riyali yaklaşık 0,000043 TL seviyelerinde işlem görüyor.
Matematiksel Anlamı: “1 Kuruş Bile Etmiyor”
Eskiden "paradan altı sıfır atılması" konuşulurdu, şu an Riyal'in durumu tam olarak bu matematiği gerektiriyor.
1 Riyal: Ekranda 0,00 TL görünür çünkü 1 kuruş (0,01 TL) bile etmez.
Değer Kıyaslaması: 1 Türk Lirası alabilmek için şu anda yaklaşık 23.000 İran Riyali ödenmesi gerekiyor. (Bu rakam sadece bir hafta önce, Ocak ayının başında yaklaşık 1.000 Riyal civarındaydı. Yani TL karşısında bir haftada %95'ten fazla değer kaybetti.)
Pratik Anlamı: “Sınır Ticaretinin Çöküşü”
Türkiye ve İran arasındaki bavul ticareti veya sınır ticareti bu kurla neredeyse imkansız hale gelir.
İranlı Turist İçin: Van veya Iğdır'a gelip alışveriş yapmak isteyen bir İranlı turist için Türkiye artık "astronomik derecede pahalı" bir ülke oldu. Bir çorba içmek için bile çuvalla para bozdurmaları gerekir.
Türk İhracatçısı İçin: İran'a mal satan Türk tüccarlar, ödemelerini Riyal ile kabul edemez hale gelirler çünkü paranın değeri eldeki maldan daha hızlı eriyor. Ticaret tamamen Dolar veya Altın gibi araçlara (veya takasa) dönmek zorunda kalır.
Psikolojik Anlamı
Komşu bir ülkenin parasının TL karşısında bu kadar erimesi, teknik olarak Türkiye'nin alım gücünün İran'a kıyasla "uçtuğunu" gösterse de, pratikte sınır bölgesinde "kaos komşuluğu" anlamına gelir. İran'dan Türkiye'ye yönelik ekonomik göç baskısının (sadece para kazanmak veya hayatta kalmak için) ciddi şekilde artacağının en somut göstergesidir.
*Kapak yapay zeka ile üretilmiştir.
