ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan gerilimde kritik bir açıklama yaparak iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Ancak bu kararın temel şartı olarak Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması gösterildi.
Ateşkes için kritik şart: Hürmüz Boğazı
İran’a verdiği sürenin dolmasına 1,5 saat kala açıklama yapan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı “tam, derhal ve güvenli şekilde” açması halinde saldırıların geçici olarak durdurulacağını belirtti. Trump, bu sürecin iki taraflı bir ateşkes olacağını vurguladı.
Trump’tan dikkat çeken açıklama
Trump, Truth Social sosyal medya platformunda yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif ve Pakistanlı Asim Munir ile yapılan görüşmelere dayanarak ve onların bu gece İran’a gönderilmesi planlanan yıkıcı gücü durdurmamı talep etmeleri üzerine, ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’nın tam, derhal ve güvenli şekilde açılmasını kabul etmesi şartıyla, İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık bir süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır! Bunun nedeni, tüm askeri hedeflere zaten ulaşmış ve hatta aşmış olmamız ve İran ile uzun vadeli barış ile Orta Doğu’da barışa yönelik kesin bir anlaşma konusunda oldukça ilerlemiş olmamızdır. İran’dan 10 maddelik bir öneri aldık ve bunun müzakere edilebilir bir temel olduğuna inanıyoruz. Geçmişteki anlaşmazlık konularının neredeyse tamamı Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında uzlaşmaya varılmıştır, ancak iki haftalık süre anlaşmanın tamamlanması ve sonuçlandırılması için gerekli olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak ve aynı zamanda Orta Doğu ülkelerini temsilen, bu uzun vadeli sorunun çözüme bu kadar yaklaşmış olması benim için bir onurdur. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim!"
Öncesinde gerilim zirveye çıkmıştı
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada, “Bu gece bütün bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri gelmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum, ama muhtemelen olacak” ifadelerini kullanarak gerilimin boyutunu gözler önüne sermişti.
Bu süreçte Pakistan, ABD’ye saldırıları iki hafta erteleme çağrısı yaparken, İran’dan da Hürmüz Boğazı’nı açması istenmişti.
İran’dan 10 maddelik teklif
İki haftalık ateşkesi kabul ettiğini duyuran Trump, İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakere için uygun bir zemin oluşturduğunu belirtti. İran devlet medyası ise söz konusu teklifin detaylarını paylaştı.
10 maddelik ateşkes şartları
İran’ın sunduğu teklif şu maddeleri içeriyor:
- ABD'nin ilkesel olarak saldırmazlık garantisi vermesi
- Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması
- Uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesi
- İran'a tüm yaptırımların kaldırılması
- İran'a birincil yaptırımların kaldırılması
- BM Güvenlik Konseyi kararlarının sona erdirilmesi
- Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi
- İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi ve dondurulmuş tüm İran varlıklarının serbest bırakılması
- ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi
- Lübnan dahil tüm cephelerde müttefik gruplara karşı savaşın sona ermesi
Müzakerelerde yeni dönem
Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediği belirtilirken, tarafların iki haftalık süre içinde nihai anlaşmaya varmasının hedeflendiği ifade ediliyor. Bu süreç, Orta Doğu’da uzun süredir devam eden gerilim açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
