Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde ekonomi ve seçim vaatleri üzerinden yürütülen tartışmalar yeni bir boyut kazandı. ABD Başkanı Donald Trump, seçimlerin Cumhuriyetçiler lehine sonuçlanması halinde yetişkin her Amerikan vatandaşına 5 bin dolar tutarında doğrudan nakit ödeme yapılması teklifini kamuoyu önünde savundu. Şartları arasında paranın yalnızca ABD sınırları içinde harcanması ve Kongre'nin her iki kanadında çoğunluğun Cumhuriyetçilerde kalması bulunan vaadin, federal bütçeye yaklaşık 1,3 trilyon dolarlık ek yük getireceği hesaplanıyor.
Beyaz Saray tarafından konuya ilişkin yayımlanan bültende, çeklerin finansmanının Trump yönetiminin özel sektöre yatırım yapmayı taahhüt eden şirketlerden sağlayacağı kaynaklarla finanse edilebileceği ifade edildi. Ancak henüz somut bir takvime ve mekanizmaya bağlanmamış söz konusu yatırımların vatandaşlara nasıl temettü şeklinde aktarılacağı hususu ekonomi çevrelerinde soru işaretlerine yol açtı.
"Seçmen katılımı sağlamak için yapmadım"
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, ABD'nin yaklaşık 40 trilyon dolarlık borç yükü altındayken böylesi bir vaadin sandığa gitme teşviki olup olmadığı yönündeki soruya karşı çıktı. Amacının oy toplamaya çalışmak olmadığını savunan Trump, şöyle konuştu:
"Sanırım ne yapacaksınız bilmiyorum ama ben bunu seçmen katılımı sağlamak için yapmadım. Bunu, insanların Biden'ın sebep olduğu beş yıl-dört yıllık korkunç duruma katlanmak zorunda kalmalarının bir ödülü olarak yaptım. Yani, bu dört yıla katlanmak zorunda kaldılar ve Biden'ın ülkemize yaptığı bu korkunç, gerçekten korkunç şeye en az yarım yıl daha katlanmaya devam ettiler. Ve bu sadece ekonomik açıdan da değil. Sınıra bakın, suç oranlarına bakın... Ve şimdi her şeyi kontrol altına aldık. Ama ne dönemdi ama... Bu, Biden'ın politikalarına katlanmak zorunda kalan insanlar için adeta bir ödül."
Ödemelerin kaynağı büyüme olacak iddiası
Planın kaynağına dair yöneltilen maliyet endişelerine de değinen Trump, ekonomide eşi benzeri görülmemiş bir ivme yakalandığını ve finansmanın bu büyümeden karşılanacağını iddia etti. Trump, "Muazzam bir büyümemiz var. Daha önce hiçbir ülkenin görmediği bir büyümeye sahibiz. Trilyonlarca dolar geliyor ve bu sonuçta hiç de büyük bir sorun olmayacak" değerlendirmesinde bulundu.
Demokratlardan rüşvet suçlaması ve sert tepkiler
Trump'ın önerisi Kongre kanadında ve özellikle Demokrat Parti saflarında sert tepkiyle karşılandı. Planı açık bir seçim rüşveti olarak niteleyen Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Trump'ın başkanlığı o kadar başarısız ve çökmüş durumda ki, Amerikan halkının oylarını satın almak için rüşvet vermeye başvuruyor" ifadelerini kullandı.
Temsilciler Meclisi Demokrat Grubu Başkan Yardımcısı Ted Lieu ise teklifle alay ederek, "Demokratlar Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluğu ele geçirirse herkes 10 bin dolar temettü, bir midilli ve ömür boyu ücretsiz dondurma alacak" paylaşımında bulundu.
