İsveç'te parlamento tarafından onaylanan yeni yasal düzenlemeyle, ceza sorumluluğu yaşı 15'ten 14'e indirildi ve 18 yaş altındaki genç suçlulara yönelik hapis cezalarının süresi uzatıldı. Muhalefetteki Sosyal Demokratların da destek verdiği oylamada yasa değişikliği 66'ya karşı 281 oyla kabul edildi. Düzenleme, ülkede gerçekleştirilecek genel seçimlerden hemen önce, 10 Eylül tarihinde yürürlüğe girecek.
13 yaş önerisine kurumlardan itiraz gelmişti
Son dönemde özellikle uyuşturucu çetelerinin silahlı çatışmaları ve çocuk yaştaki bireylerin suç örgütlerince tetikçi olarak kullanılmasıyla sarsılan İsveç'te, sağ koalisyon hükümeti ilk etapta yaş sınırını 13'e indirmeyi hedeflemişti. Ancak polis teşkilatı ve infaz kurumları dahil olmak üzere görüşüne başvurulan 126 kurum ve kuruluşun büyük bölümü bu sınıra karşı çıktı. İtirazlar üzerine teklif revize edilerek yaş sınırı 14 olarak belirlendi.
Ceza indirimleri daraltıldı, 18 yıl hapis yolu açıldı
Parlamentodan geçen yasal paket, yalnızca ceza yaşını aşağı çekmekle kalmıyor; reşit olmayan faillere uygulanan cezai indirimleri de ciddi oranda kısıtlıyor. Yeni çerçeve doğrultusunda, ağır suçlara karışan 18 yaşından küçüklerin 18 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilmesi mümkün hale geliyor.
Seçim öncesi kritik siyasi dengeler
Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki muhafazakâr azınlık hükümeti, aşırı sağcı İsveç Demokratları partisinin parlamento desteğiyle görevini sürdürüyor. Kamuoyu yoklamaları, 13 Eylül genel seçimleri öncesinde merkez sol partilerin iktidar blokunun az farkla önünde yer aldığını gösterirken, çete suçları ve kamu güvenliği seçim atmosferinin en belirleyici başlıkları arasında yer alıyor.
Türkiye'de ceza ehliyeti ve uluslararası tepkiler
İsveç'teki yasa değişikliği ceza ehliyeti tartışmalarını yeniden uluslararası gündeme taşırken, Türk Ceza Kanunu'na (TCK) göre Türkiye'de ceza sorumluluğu yaşı 12 olarak uygulanıyor. Türkiye'de ayrıca cinayet gibi ağır suçlarda çocuklara müebbet hapis cezası verilmesinin önünü açan düzenleme kısa süre önce yasalaşmış; Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği söz konusu adımı çocuk ve insan hakları ihlali gerekçesiyle eleştirmişti.
