Rusya Federasyonu Sağlık Bakanlığı, ülke genelinde hızla düşen doğum oranlarını tersine çevirmek amacıyla hazırlanan yeni "üreme sağlığı" rehberini yürürlüğe koydu. Şubat ayı sonunda resmen onaylanan ve bu hafta devlet medyasında geniş yer bulan yeni yönerge, sağlık personeline kadın hastalarla yapılacak görüşmelerde izlenecek spesifik bir yol haritası sunuyor.
Yeni sisteme göre doktorlar, rutin muayeneler sırasında kadınlara kaç çocuk sahibi olmayı planladıklarını sormakla yükümlü kılındı. Eğer bir kadın "sıfır çocuk" istediğini belirtirse, yönerge uyarınca hastanın çocuk sahibi olmaya yönelik olumlu bir bakış açısı kazanması için tıbbi bir psikologla görüşmesi tavsiye edilecek. Bu adım, Kremlin'in aile yapısını güçlendirme ve nüfus kaybını durdurma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Demografik Çöküş ve Ulusal Güvenlik Sorunu
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, uzun süredir ülkenin azalan nüfusunu bir "ulusal güvenlik ve varoluş meselesi" olarak tanımlıyor. Putin, 2024 yılı başında yaptığı bir açıklamada, doğum oranlarının artırılamaması durumunda Rusya'nın bir ulus olarak "yok olma tehlikesiyle" karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
Veriler, durumun vahametini ortaya koyuyor: Rusya'da doğum oranı kadın başına ortalama 1,4 çocuk seviyesine gerileyerek son 200 yılın en düşük noktasına ulaştı. Demograflar, ülke nüfusunun mevcut seviyesini koruyabilmesi için bu oranın en az 2,1 olması gerektiğini vurguluyor. Ukrayna ile devam eden savaşın yarattığı göç ve can kayıpları da bu demografik baskıyı son iki yıl içerisinde daha kritik bir noktaya taşıdı.
Kürtaj Kısıtlamaları ve Çocuksuzluk Propagandası Yasağı
Moskova yönetimi, psikolog yönlendirmesi kararından önce de doğum oranlarını artırmak adına bir dizi sert önlem almıştı. Son düzenlemelerle birlikte kürtaj üzerindeki denetimler ve kısıtlamalar artırılırken, "çocuksuz yaşamı teşvik eden (child-free) propaganda" faaliyetleri de yasa dışı ilan edildi.
Hükümet, kısıtlayıcı önlemlerin yanı sıra teşvik edici mekanizmaları da devreye sokuyor. Çok çocuklu aileler devlet nezdinde "ulusal kahraman" olarak nitelendiriliyor ve bu ailelere yönelik geniş kapsamlı mali yardımlar, düşük faizli konut kredileri ve sosyal destek paketleri sağlanıyor. Ancak uzmanlar, ekonomik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin gölgesinde bu teşviklerin beklenen etkiyi yaratıp yaratmayacağını tartışmaya devam ediyor.
