ABD Başkanı Donald Trump’ın İtalya Büyükelçisi olarak atadığı Teksaslı milyarder iş insanı Tilman Fertitta'nın, 450 milyon dolarlık özel süperyatı "Boardwalk" ile İtalya’nın kıyı kentlerini kapsayan iki aylık diplomatik turu ülkede büyük bir polemiğe yol açtı. Forbes verilerine göre 11 milyar dolarlık servete sahip olan Fertitta’nın bu seyahati, ABD ile İtalya liderleri arasında son dönemde yaşanan benzeri görülmemiş gerilimin tam ortasında gerçekleşiyor. ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünü kutlamak ve ikili bağları yeniden vurgulamak amacıyla düzenlenen "Kıyı Diplomasisi 250" turu kapsamında, 117 metrelik dev gemi Palermo, Cenova, Trieste ve son olarak dün (17 Temmuz 2026) ulaştığı Venedik başta olmak üzere İtalya'nın en tanınmış 13 kıyı bölgesini seyahat ediyor.
Kıyı diplomasisi kişisel olarak finanse ediliyor
Eğlence ve konaklama imparatorluğunun yanı sıra NBA takımlarından Houston Rockets'ın, Golden Nugget kumarhanelerinin ve Landry's restoran zincirinin sahibi olan Fertitta, yolculuk boyunca İtalyan siyasileri, iş dünyası liderlerini ve askeri personeli süperyatında ağırlıyor. Yüzme havuzu, mini golf sahası, şarap odası, özel sinema salonu ve iki helikopter pisti bulunan lüks Boardwalk gemisindeki kabuller, Roma'daki ABD Büyükelçiliği tarafından "Fertitta'nın kendi kişisel bütçesiyle finanse ettiği bir halkla ilişkiler ve bağ kurma çalışması" olarak nitelendirildi. Büyükbabası ve büyükannesi Sicilya'nın Cefalù kasabasından ABD'ye göç eden büyükelçinin, resmi konut olan Villa Taverna'da kalmayı reddederek bu yatı geçici ikametgahı, ulaşım aracı ve kurumsal görüşme alanı olarak kullanması ise dikkat çeken detaylar arasında yer alıyor.
Venedik sokakları ve kanalları protestolarla hareketlendi
Büyükelçinin İtalya Başbakanı Giorgia Meloni hükümeti ile Trump yönetimini birbirine yakınlaştıran önemli bir arabulucu rolü üstlendiği belirtilse de, süperyatın son durağı olan Venedik'te tansiyon fazlasıyla yükseldi. Kentin tarihi merkezindeki Riva dei Sette Martiri rıhtımına demirleyen devasa gemi, dün yüzlerce Venediklinin katıldığı kitlesel protestolarla karşılandı. Göstericiler ile polis arasında kısa süreli arbedeler yaşanırken, aktivistler bu durumu "Trump'ın siyasi gücü ekonomik ihtişamla birleştirme modelinin bir sembolü" olarak eleştirdi. Ziyaretin, kentin en büyük geleneksel etkinliklerinden biri olan ve tarihi veba salgınının bitişini kutlayan Redentore Festivali'ne denk gelmesi ve halkın havai fişekleri izlediği en önemli kamusal sahil alanını kapatması yerel halkın öfkesini daha da artırdı.
Devasa güvenlik harcamaları parlamentoya taşındı
Ziyaretin yarattığı bir diğer büyük tartışma ise İtalyan devletinin sırtına binen devasa güvenlik maliyetleri oldu. Süperyatı korumak amacıyla İtalyan sahil güvenliği, mali polis ve liman başkanlıklarına ait çok sayıda bot, helikopter ve yüzlerce polisin seferber edilmesi sert tepki topladı. Yeşil Sol İttifakı (AVS) Milletvekili Luana Zanella konuyu parlamentoya taşıyarak, ekonomik kısıtlamalarla boğuşan İtalyan devletinin kaynaklarının harcandığı bu turu "diplomatik bir tatil" ve kabul edilemez bir "şatafat gösterisi" olarak eleştirdi.
Viyana Sözleşmesi uyarınca en üst düzey koruma sağlanıyor
Eleştirilere parlamentoda yanıt veren İtalya İş ve Üretim Bakan Yardımcısı Valentino Valentini, Viyana Sözleşmesi uyarınca Roma hükümetinin yabancı büyükelçilerin güvenlik, özgürlük ve onurlarını korumakla yükümlü olduğunu hatırlattı. Fertitta’nın yüksek riskli bir hedef kategorisinde bulunduğunu belirten Valentini, bu nedenle elçiye ve geçici ikametgahı sayılan Boardwalk yatına "birinci derece istisnai koruma" sağlandığını açıkladı. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de Financial Times’a yaptığı açıklamada, büyükelçinin iki ülke ilişkilerinin hassas bir döneminde "aktif, hassas ve tutarlı şekilde olumlu" bir arabuluculuk rolü oynadığını vurgulayarak süreci savundu.
