Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 27 Kasım 2019'da imzalanan Akdeniz'de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı onayladı. Parlamento aynı oturumda, 2020 yılında Türkiye'ye yönelik alınan boykot kararını da kaldırdı. Kararlar, Reuters'a konuşan iki Libyalı milletvekili tarafından doğrulandı.
Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları mutabakatı 27 Kasım 2019'da İstanbul'da imzalanmıştı. Anlaşma, uzun süre Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin itirazıyla karşı karşıya kalmıştı.
Libya'nın doğusundan anlaşmaya onay
2019'da Türkiye ile Trablus merkezli Libya yönetimi arasında imzalanan mutabakat, iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını belirlemeyi amaçlıyor. Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi ise anlaşmayı daha önce kabul etmemişti.
Parlamentonun anlaşmayı onaylaması, Türkiye ile doğu Libya yönetimi arasında son dönemde artan temasların ardından geldi. Reuters'ın haberine göre Türkiye'nin doğu Libya ile ilişkilerini geliştirmesinde ekonomik ve enerji alanlarındaki çıkarların yanı sıra anlaşmanın parlamentoda onaylanması hedefi de etkili oldu.
Türkiye'ye yönelik boykot kararı kaldırıldı
Libya Temsilciler Meclisi, deniz yetki alanları anlaşmasının yanı sıra 2020 yılında Türkiye'ye yönelik aldığı boykot kararını da iptal etti.
Boykot kararının kaldırılmasıyla Türkiye ile doğu Libya arasındaki ticari, siyasi ve diplomatik ilişkiler açısından yeni bir dönem gündeme geldi. Kararın ilişkiler üzerindeki etkilerine ilişkin ayrıntılar ise henüz açıklanmadı.
Türkiye ile Libya arasındaki anlaşma nasıl imzalanmıştı?
Türkiye Büyük Millet Meclisi, deniz yetki alanları mutabakatının onaylanmasını 5 Aralık 2019'da kabul etmiş, düzenleme 7 Aralık'ta Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Mutabakat daha sonra Türkiye tarafından Birleşmiş Milletler'e tescil ettirilmişti.
Libya'daki siyasi bölünme ise anlaşmanın doğu kesimindeki parlamento tarafından uzun süre kabul edilmemesine neden olmuştu. Son dönemde doğu Libya'da etkili olan aktörlerle Türkiye arasındaki diplomatik ve ekonomik temasların artması, anlaşmanın yeniden gündeme gelmesini sağladı.
Yunanistan anlaşmaya karşı çıkıyor
Türkiye ile Libya arasında imzalanan mutabakat, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları nedeniyle Yunanistan'ın itirazlarına da konu oldu. Atina yönetimi, Türkiye ile Libya'nın belirlediği deniz sınırlarının Yunan adalarının kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge haklarını dikkate almadığını savunuyor.
Türkiye ise mutabakatın uluslararası hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu belirterek Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını koruduğunu ifade ediyor.
Girit açıklarındaki enerji aramaları da gündemde
Libya Parlamentosu'nun kararı, Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetleri konusunda Türkiye, Libya ve Yunanistan arasındaki görüş ayrılıklarının sürdüğü bir dönemde geldi.
Yunanistan'ın Girit Adası'nın güneyindeki deniz alanlarında hidrokarbon arama çalışmalarını geliştirme girişimleri de bölgedeki deniz yetki alanları tartışmasının başlıkları arasında yer alıyor. Libya'nın Trablus yönetimi ise henüz sınırlandırılmamış deniz alanlarındaki bazı arama faaliyetlerine itiraz ederek çalışmaların deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin görüşmeleri olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
