Bask Bölgesi ve Navarra'daki binlerce çalışan, bölgesel bir Asgari Ücret (SMI) talebiyle sokaklara döküldü. "Asgari ücret burada belirlensin: 1.500 euro" sloganıyla hareket eden işçi sendikaları, İspanya genelinde 14 maaş üzerinden uygulanan 1.221 euroluk mevcut asgari ücretin, hayat pahalılığının yüksek olduğu Bask bölgesi için yetersiz kaldığını savunuyor. Taleplerin karşılanması halinde bölgedeki asgari ücrette yaklaşık yüzde 22 oranında bir artış sağlanmış olacak. Grevin Navarra'da Bask Bölgesi'ne kıyasla daha düşük oranda destek görmesi beklenirken, sendikalardan yapılan açıklamalara göre her iki bölgede de geniş çaplı katılım gözlemleniyor. Dün ve bugün paylaşılan verilere göre, iki bölgede 1.700'den fazla iş yeri komitesi ile Bask Bölgesi Öğrenci Konseyi de greve aktif destek veriyor.
Sokaklarda Gerginlik ve Mağazalara Saldırılar
Grev çağrısı, sanayi bölgelerinde bilgilendirme amaçlı grev gözcülerinin eylemleri ve bölgesel trafik kesintileri ile eş zamanlı olarak başladı. Bilbao'da Gran Vía üzerindeki bazı giyim mağazalarında dikkat çekici olaylar yaşandı. Grev gözcüleri, kepenk indirmeyi reddeden dükkanlara zorla müdahale ederken, Pull&Bear ve Primark gibi zincir mağazaların vitrinleri kırıldı ve satışa sunulan ürünlere zarar verildi. Sabah saatlerinden itibaren başlayan eylemlerde ana protesto yürüyüşü saat 12.30’da Bilbao'daki Plaza Elíptica'dan hareket ederken, akşam saat 17.30 itibarıyla bölgesel yürüyüşlerin devam edeceği bildirildi.
Ulaşım ve Eğitimde Aksamalar
Bask ve Navarra yerel hükümetleri, grev süresince toplu taşıma (otobüs, metro, tren, tramvay ve füniküler) hizmetleri için asgari çalışma oranını yüzde 30 olarak belirledi. Sağlık ve eğitim sektörlerinde ise yalnızca temel hizmetler garanti altına alındı. ELA sendikası yetkilisi Miren Zubizarreta, ulusal basına yaptığı açıklamada eğitime katılımın ve iş bırakma oranının oldukça yüksek olduğunu belirtti. Öte yandan, demir yolu hatlarında ve kara yollarında kasıtlı sabotajlar yaşandı. Hernani ve Amurrio'daki hatlarda raylara yığılan lastiklerin ateşe verilmesi ve katener hatlarına zarar verilmesi sonucu tren seferleri durduruldu. (Bölgeden gelen son raporlara göre, Orduña ve Arrigorriaga arasındaki demir yolu hattında da enerji kesintisi nedeniyle ciddi rötarlar yaşanıyor.) Vitoria, Guipúzcoa ve Bilbao’ya giriş sağlayan kritik otoyollarda barikatlar, yola dökülen yağlar ve devrilen ağaçlar sebebiyle uzun araç kuyrukları oluştu.
Navarra'da Beklentiyi Aşan Katılım
Grev çağrıcıları, Navarra’da beklentilerin aksine iş bırakma eylemlerinin büyük bir yankı uyandırdığını duyurdu. Sendikaların yaptığı ilk değerlendirmelere göre, "işverenlerin tehditlerine ve yüksek tutulan asgari hizmet zorunluluklarına" rağmen bölgenin kuzeyindeki önemli fabrikalarda (Funvera, Savera, vb.) üretim durma noktasına geldi. Pamplona bölgesinde ise otomotiv, gıda ve hizmet sektörlerinde iş bırakma eylemleri belirgin şekilde hissedildi. (Navarra'daki yerel güvenlik güçlerinin raporları, gece saatlerinde bazı süpermarket ve spor salonlarının kilitlerine silikon sıkılarak veya asma kilit takılarak çalışanların girişlerinin engellendiğini ortaya koyuyor.) Tarım sektöründe faaliyet gösteren Huerta de Peralta ve Florette gibi şirketlerdeki iş bırakma oranlarının da yüksek olduğu ifade ediliyor.
Siyasi Çıkmaz ve Sendikaların Tepkisi
Bu kapsamlı grev, Bask bölgesinin yaşlanan nüfus, yüksek konut maliyetleri ve eşitsizlik gibi sosyoekonomik gerçeklerine uygun kendi yasal araçlarına sahip olması gerektiği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. ELA, LAB, Steilas, Hiru ve Etxalde sendikalarının başını çektiği harekete ESK sendikası da kendi çağrılarıyla katılırken, (ulusal çapta en büyük işçi kuruluşlarından olan) CCOO ve UGT greve katılmama kararı aldı. Bask Hükümeti, grev hakkına saygı duyduğunu ancak eylemi desteklemediğini ifade ederken; asgari ücret belirleme yetkisinin devlete ait olması sebebiyle konunun özerk yönetimlerin meclisinde çözülemeyeceğini vurguluyor. Sendikalar ise 138 bini aşkın imzayla meclise sunulan Halkın Yasama Girişimi'nin (ILP) reddedilmesinin, çözümü sokaklarda aramaktan başka bir seçenek bırakmadığını savunuyor.
