Irak'ta 2003 yılında başlayan ABD askeri varlığına ilişkin önemli bir gelişme yaşandı. Iraklı üst düzey bir hükümet yetkilisi, ABD Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı tüm muharip ve lojistik destek birliklerinin Irak topraklarından ayrıldığını açıkladı.
Alman Haber Ajansı'na (dpa) konuşan Iraklı yetkili, ülkedeki ABD askeri unsurlarının tamamen çekildiğini belirtti. Irak makamları ayrıca ülkede yabancı askeri üs kalmadığını ve ulusal güvenliğin Irak ordusu ile yerel güvenlik güçlerinin kontrolünde olduğunu duyurdu.
Washington ile Bağdat arasında daha önce yapılan anlaşmaya göre, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin Irak'taki görev süresinin 30 Eylül 2026'da sona ermesi planlanıyordu. Iraklı yetkililerin çekilmenin takvimden iki gün önce gerçekleştiğini açıklamasıyla süreç beklenenden önce tamamlanmış oldu.
ABD'nin çekilmesi henüz Washington tarafından doğrulanmadı
Irak makamlarının açıklamasının ardından gözler ABD yönetimine çevrildi. 28 Eylül itibarıyla Beyaz Saray ve Pentagon, ülkedeki çekilme operasyonunun tamamen tamamlandığına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
Son dönemde Irak'ta yaklaşık 2 bin 500 Amerikan askeri bulunuyordu. Bu birlikler Irak güvenlik güçlerine istihbarat, taktik planlama ve eğitim desteği sağlıyordu. ABD askerlerinin önemli bir bölümü Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) sınırları içerisinde konuşlanmıştı.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci daha önce 30 Eylül'e kadar Erbil'deki tüm ABD personeli ile hava savunma sistemlerinin tahliye edileceğini açıklamıştı. Son gelişmeyle birlikte söz konusu birliklerin ve savunma sistemlerinin de ülkeden ayrıldığı öne sürüldü.
ABD'nin Irak'taki 23 yıllık askeri varlığı
ABD ve müttefikleri 2003 yılında kitle imha silahları bulunduğu iddiasıyla Irak'ı işgal etti ve Saddam Hüseyin yönetimini devirdi. ABD'nin muharip birliklerinin büyük bölümü 2011'de Irak'tan çekildi.
Ancak IŞİD'in 2014 yılında Musul başta olmak üzere Irak'ın geniş bir bölümünü ele geçirmesi sonrasında ABD ordusu, Bağdat yönetiminin çağrısıyla yeniden ülkede askeri faaliyet yürütmeye başladı. 2017'de IŞİD'in Irak'taki toprak hakimiyetinin sona erdirilmesinin ardından ABD ile Irak arasında askeri varlığın geleceğine ilişkin görüşmeler hız kazandı.
Askeri çekilme stratejik ilişkileri sona erdirmeyecek
ABD birliklerinin Irak'tan çekilmesi, iki ülke arasındaki güvenlik ve stratejik ilişkilerin tamamen sona ereceği anlamına gelmiyor. Sürecin, Irak ordusu ve Peşmerge güçlerinin savunma kapasitesini artırmaya yönelik bir geçiş dönemi olarak yürütüldüğü belirtiliyor.
Taraflar arasındaki istihbarat paylaşımı, askeri eğitim ve silah tedariki gibi alanlardaki iş birliğinin devam etmesi bekleniyor.
İran yanlısı silahlı grupların durumu takip ediliyor
ABD askerlerinin çekilmesi, Irak'ın iç siyasi ve güvenlik dengeleri açısından da yeni bir süreci beraberinde getiriyor. Son yıllarda ABD üslerine insansız hava araçları ve roketlerle saldırılar düzenleyen İran yanlısı silahlı gruplar ülkedeki varlıklarını sürdürüyor.
Irak Başbakanlığı, ülkedeki tüm silahların devlet kontrolünde olması gerektiğini savunurken bazı silahlı grupların silahsızlanmaya karşı çıktığı belirtiliyor. ABD birliklerinin çekilmesinin ardından bu grupların atacağı adımlar ve merkezi hükümetle yaşanabilecek olası güç mücadeleleri yakından takip ediliyor.
