Yemen'de İran destekli Husi güçleri, Kızıldeniz kıyı şeridi boyunca başlattıkları geniş çaplı askeri harekat sonucunda küresel deniz ticaretinin en kritik darboğazlarından biri olan Babülmendep Boğazı'nın kilit noktalarını ele geçirdi. Stratejik liman kenti Mocha'yı kontrol altına aldıktan hemen sonra güneye yönelen grup, boğazın tam merkezinde yer alan Perim (Mayyun) Adası ile boğaza bakan sahil kasabası Dhubab'ı hakimiyeti altına aldı. Hükümet güçlerinin geri çekilmesinin ardından adaya teknelerle çıkan Husi unsurlarının kıyı şeridinde mevzilendiği bildirildi.
Perim Adası'nın düşmesiyle birlikte daha önce yalnızca Sana, Hudeyde ve kuzey bölgelerinde etkin olan Husiler, Kızıldeniz'in Aden Körfezi'ne bağlandığı dar su yolunu doğrudan ateş menziline alma kapasitesine ulaştı. Yaşanan askeri hareketlilik ve kriz atmosferiyle birlikte Brent ve Batı Teksas tipi ham petrolün varil fiyatı 100 dolar seviyesinin üzerinde işlem görmeyi sürdürdü.
Riyad'ın doğrudan saldırı çağrısına Trump'tan ret
Sahadaki hızlı kayıplar üzerine Suudi Arabistan yönetimi Washington nezdinde acil temas trafiği başlattı. ABD basınından Axios'un yetkililere dayandırdığı bilgilere göre, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ABD Başkanı Donald Trump ile iki ayrı telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İkinci temas sırasında Suudi tarafının ABD ordusunun Husilere doğrudan hava ve füze operasyonları düzenlemesi talebini ilettiği, ancak Başkan Trump'ın bölgede doğrudan yeni bir askeri çatışmaya girmeyi reddettiği öğrenildi.
Beyaz Saray doğrudan hava saldırılarına onay vermese de Suudi Arabistan'a yönelik savunma ve istihbarat desteğinin devam edeceğini bildirdi. Washington'ın hâlihazırda Suudi topraklarında lojistik ve operasyonel koordinasyon yürüten 200'ü aşkın askeri personelle Riyad'a destek sağlamayı sürdürdüğü kaydedildi.
Hürmüz kilitli, alternatif rota da tehlikede
Babülmendep hattının Husilerin denetimine girmesi, Riyad açısından enerji koridorunun neredeyse tamamen tıkanması riskini doğurdu. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin ABD-İran gerilimi nedeniyle büyük ölçüde aksaması ve günlük ticari geçişlerin tek haneli sayılara gerilemesi sonucunda, Suudi petrol devi Aramco iç boru hatlarını devreye sokarak doğudaki petrolü batıdaki Kızıldeniz limanlarına taşımaya yönelmişti.
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Suudi Arabistan'ın günlük ham petrol arzı ağustos ayında 2,3 milyon varil azalarak 6 milyon varil ile son 30 yılın en düşük düzeyine indi. Uzmanlar, Babülmendep üzerindeki Husi tehdidinin Suudi Arabistan'ın alternatif deniz sevkiyatını da durma noktasına getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Can kaybı 500'ü aştı, 46 binden fazla kişi göç etti
Bölgede sahadaki bilanço da giderek ağırlaşıyor. Yemen hükümetine bağlı ordu birlikleri yitirilen noktaları geri almak amacıyla karşı taarruz hazırlıkları yürütürken, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon uçaklarının Mocha Havalimanı ve çevresine yönelik hava harekatları devam ediyor. Husi askeri kaynakları son 24 saat içinde onlarca hava saldırısının hedefi olduklarını öne sürüyor.
Çatışmalarda çoğunluğu silahlı unsurlardan oluşan en az 500 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ise çatışmaların güneybatı kesiminde tırmanmasıyla birlikte son günlerde yerinden edilen sivillerin sayısının 46 bini aştığını ve tablonun saat başı kötüleştiğini açıkladı.
Diplomasi trafiğinde sessiz temas
Askeri tırmanış sürerken bölge başkentleri arasında diplomatik hatlar da hareketlendi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Suudi mevkidaşı Faysal bin Ferhan telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Yapılan resmi açıklamalarda Yemen veya Babülmendep'in ismine doğrudan yer verilmezken, tarafların bölgesel güvenlik riskleri ve yükselen gerilim zeminini ele aldığı aktarıldı.
