Nijerya’nın orta kesiminde yer alan Nijer eyaletinde, kolluk kuvvetlerinin gözetiminde bulunan onlarca kişinin şüpheli ölümü derin bir krize dönüştü. Yasa dışı madencilik faaliyetlerine yönelik operasyonlar kapsamında gözaltına alınan zanlılardan 37'sinin, Nijerya Güvenlik ve Sivil Savunma Ajansı (NSCDC) tesislerindeyken yaşamını yitirdiği bildirildi.
Yaşanan gelişmeyi "üzücü ve son derece trajik" olarak nitelendiren Nijer Eyalet Valisi Mohammed Umaru Bago, eyalet genelinde üç günlük resmi yas ilan edildiğini açıkladı. Minna kentinde kameraların karşısına geçen Vali Bago, kamu düzenini korumak ve olası toplumsal olayların önüne geçmek amacıyla 24 saat sürecek sokağa çıkma yasağının yürürlüğe girdiğini duyurdu. Karar kapsamında eyaletteki tüm madencilik operasyonları ikinci bir emre kadar tamamen askıya alınırken, şehirde düzenlenmesi planlanan geniş katılımlı siyasi mitingler de iptal edildi.
Komutan açığa alındı, adli soruşturma başlatıldı
Facianın sorumlularının tespiti amacıyla başlatılan idari ve adli soruşturma çerçevesinde, NSCDC Nijer Eyalet Komutanı Suberu Siyaka Aniviye ile bağlı operasyonel ekibi doğrudan görevden uzaklaştırıldı. Emniyet yetkilileri, olayın tüm boyutlarıyla aydınlatılması için kapsamlı bir tahkikat yürütüldüğünü belirterek, vefat edenlerin ailelerine sürece katkı sunabilecek her türlü tanıklık ve bilgiyi yetkililerle paylaşma çağrısında bulundu.
Yetersiz havalandırma iddiası ve salgın şüphesi
Ölümlerin kesin nedenine ilişkin resmi makamlar ile yerel kaynaklar arasında farklı değerlendirmeler bulunuyor. Görevden el çektirilmeden önce açıklama yapan Komutan Aniviye, 16 ve 17 Eylül tarihlerindeki operasyonlarda yakalanan şüphelilerin ani ölümlerinde bir salgın hastalık olasılığı üzerinde durulduğunu, net tespit için cenazelerin adli tıp birimlerine sevk edildiğini savunmuştu.
Buna karşın yerel basına yansıyan bulgular ve tanıklıklar, ağır ihmal iddialarını gündeme taşıdı. Yaklaşık 65 kişinin son derece dar ve hava sirkülasyonu bulunmayan tek bir hücrede havasız bırakıldığı, ölümlerin bu aşırı yoğunluk ve boğulma kaynaklı gerçekleştiği öne sürüldü.
Bölgede yasa dışı madencilik ve silahlı çeteler hattı
Faciaya zemin hazırlayan operasyonlar, Nijerya’nın kuzey ve kuzeybatı eyaletlerinde giderek derinleşen güvenlik sorununu yeniden görünür kıldı. Bölgede yasa dışı madencilik faaliyetleri yürüten ağlar ile fidye için insan kaçıran silahlı çeteler ve ayrılıkçı unsurlar arasında güçlü bir finansman bağı bulunuyor. Güvenlik güçleri, maden kaynakları üzerinden gelir elde eden organize suç gruplarına yönelik baskınlarını artırırken, denetimsiz gözaltı merkezlerindeki fiziksel koşulların yetersizliği tartışma yaratmayı sürdürüyor.
