Küba'ya yönelik yakıt sevkiyatını engelleyen ve üst düzey siyasi yetkililere yaptırımlar uygulayan Trump yönetimi, bu kez Havana ekonomisinin can damarı olan uluslararası sağlık programını hedef aldı. Küba'nın 50'den fazla ülkeye doktor ihraç ettiği sistemi felç etmeyi amaçlayan Washington, diplomatik ve ekonomik baskı mekanizmalarını devreye soktu.
Amerikan gazetesi Wall Street Journal'ın (WSJ) haberine göre Washington, Kübalı sağlık çalışanlarını istihdam eden ülkelere söz konusu programları derhal sona erdirmeleri ya da asgari düzeye indirmeleri için baskı uygulamaya başladı. Gazete, ABD'nin taleplerine boyun eğmeyen yabancı bürokrat ve yetkililere vize kısıtlamaları başta olmak üzere çeşitli yaptırımlar uygulanabileceği mesajını el altından ilettiğini iddia etti.
Marco Rubio iş başında
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun gerçekleştirdiği Karayipler turu sırasında, bölge liderleriyle yaptığı görüşmelerde Kübalı doktorlar için Havana yönetimine ödeme yapmamaları çağrısında bulunduğu aktarıldı. Bakan Rubio, Küba hükümetinin doktorların maaşlarının büyük kısmına el koyduğunu, pasaportlarını ellerinden aldığını ve bu sistemin uluslararası hukuka göre bir "zorla çalıştırma sistemi" olduğunu savundu.
Ancak WSJ'nin aktardığına göre Jamaika Başbakanı Andrew Holness bu iddialara katılmadığını belirterek Kübalı doktorların ülkedeki sağlık hizmetlerine büyük katkı sağladığını söyledi. Ne var ki gazete, ABD baskılarının ardından Jamaika'nın yaklaşık 50 yıldır kesintisiz devam eden bu sağlık işbirliğini bu yıl itibarıyla sona erdirdiğini yazdı. Guatemala, Bahamalar ve Honduras'ın da benzer şekilde geri adım atarak programları sonlandırdığı belirtildi.
Hedef neden doktor programı?
Küba, on binlerce doktor ve hemşiresini dünyanın dört bir yanındaki 50'den fazla ülkeye göndererek sağlık hizmeti sunuyor. Bu program karşılığında ilgili hükümetler ödemeleri doğrudan Küba devletine yapıyor ve bu sistem, ambargolar altındaki adanın en hayati döviz kaynaklarının başında geliyor.
Resmi verilere göre Küba'nın 2024 yılında yurt dışındaki sağlık misyonlarından elde ettiği gelir yaklaşık 5,3 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bu devasa rakam, Küba'nın toplam ihracat gelirlerinin yaklaşık yarısına tekabül ettiği için, programın çökmesi durumunda Havana ekonomisinin tamamen felç olabileceği belirtiliyor.
Bazı ülkeler yaptırım tehdidine direniyor
Karayipler'deki bazı ada ülkeleri ise hayati bağımlılıkları nedeniyle Kübalı doktorlardan vazgeçmeyeceklerini açıkça ilan etti. Yaklaşık 180 bin nüfuslu Saint Lucia'nın Başbakanı Philip Pierre, Kübalı doktorlar olmadan ülkelerindeki sağlık sisteminin büyük ölçüde çökeceğini itiraf etti.
Saint Lucia yönetimi, ABD'nin "insan kaçakçılığı ve zorla çalıştırma" iddialarına karşı, Kübalı doktorlara ödemelerin doğrudan kendileri tarafından yapıldığını ve bu personelin yerli doktorlarla tamamen aynı özlük haklarına sahip olduğunu savunuyor. Ancak ABD'li yetkililer, paranın nihayetinde Küba devlet kasasına gitmesi nedeniyle bu formülün temel sorunu ortadan kaldırmadığını iddia etmeyi sürdürüyor.
