ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınlarında İran’a ait 16 mayın döşeme gemisinin imha edildiğini açıkladı. Operasyon, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı saldırının ardından geldi. Hürmüz Boğazı, petrol ve doğalgaz ticaretinde kritik bir geçiş yolu olarak biliniyor.
Trump’tan uyarı
Dün (10 Mart) ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’na mayın döşediyse bunların derhal kaldırılmasını istedi:
“Herhangi bir nedenle mayın döşenmişse ve derhal kaldırılmazsa, İran için askeri sonuçlar daha önce hiç görülmemiş bir seviyede olacak. Öte yandan, kaldırırlarsa bu doğru yönde atılmış dev bir adım olacak.”
Hürmüz Boğazı’nın önemi
Basra Körfezi’nin ağzındaki dar su yolu Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi (sıvı doğalgaz) Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına ulaştırıyor. Boğaz, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği kritik bir deniz yolu olarak kabul ediliyor. Bölgede günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensat Hürmüz Boğazı’ndan gönderiliyor.
Küresel enerji piyasalarına etkisi
Hürmüz Boğazı’nın merkezi bir kontrol otoritesi bulunmuyor; tankerlere İran ve Umman karasularından geçiş izni veriliyor. Ticari gemilere serbest geçiş hakkı tanıyan BM anlaşması İran tarafından imzalanmış olsa da henüz onaylanmadı. Petrol ve doğalgaza yüzde 90’dan fazla bağımlı Türkiye, enerji fiyatlarındaki yükselişten doğrudan etkilenecek ülkelerin başında geliyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmını Çin ve Asya’daki diğer alıcılar oluştururken, olası tedarik aksaklıkları Avrupa başta olmak üzere küresel gaz fiyatlarını yukarı çekebilir. Uzun süreli petrol ticareti aksaklıkları ise İran ekonomisini de olumsuz etkileyebilir.
