Bazen bir anda hiçbir şey düşünmediğinizi, zihninizin adeta durduğunu hissettiniz mi? Uzmanlara göre bu deneyim düşündüğümüzden çok daha yaygın ve psikolojide “mind blanking” olarak adlandırılıyor.
Mind blanking, psikoloji ve sinirbilim literatüründe, zihnin tamamen boş olduğu ve düşünce üretiminin geçici olarak durduğu bir durum olarak tanımlanıyor. Bu sırada kişi bilinçli olmasına rağmen aklında plan, iç konuşma, hatıra ya da herhangi bir düşünce bulunmuyor. Birey, bu durumu “aklımdan hiçbir şey geçmiyordu” şeklinde fark edilebilir bir boşluk hâli olarak deneyimliyor.
Uzmanlar, mind blanking’in sıklıkla mind wandering (zihnin dolaşması) ile karıştırıldığını belirtiyor. Ancak iki durum arasında temel bir fark bulunuyor. Mind wandering sırasında zihin hâlâ düşünce üretirken, mind blanking tamamen içeriksiz bir zihinsel durum anlamına geliyor. Bu özelliğiyle mind blanking, dikkat ve bilinç süreçlerini anlamada ayrı bir önem taşıyor.
Araştırmalara göre mind blanking en çok uzun süreli dikkat gerektiren görevler sırasında, yoğun zihinsel yorgunlukta ya da uykusuzluk sonrası ortaya çıkıyor. Kişi, aniden “Şu anda ne düşünüyorsun?” sorusuyla karşılaştığında zihninde hiçbir içerik olmadığını fark edebiliyor. Bu da zihnin normal düşünce akışını geçici olarak durdurduğunu gösteriyor.
Sinirbilim alanındaki çalışmalar ise mind blanking sırasında beynin bazı bölgelerinde uykuya benzer aktivitelerin gözlemlenebildiğini ortaya koyuyor. Düşünce üretiminden sorumlu ağlarda kısa süreli değişimler yaşandığı, beynin adeta çok kısa bir “sessiz moda” geçtiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre mind blanking tek başına bir hastalık ya da bozukluk değil. Aksine, beynin yoğun bilgi işleme sonrasında kendini kısa süreli olarak “sıfırlama” biçimlerinden biri olabileceği düşünülüyor.
